Wrong Number…!! ( ( भाग पहिला )

                   " शट् यार…. चार्जर कुठे राहीला…. " अक्षता तिच्या मोबाईलचा चार्जर शोधत होती घाईघाईत. कुठे ठेवला ते तिला आठवतंच नव्हतं. तशी अक्षता विसळभोळी नव्हती. तरीही आज तिला चार्जर भेटतच नव्हता. खूप शोधला पण चार्जर समोर येण्यास तयार नव्हता. 

                  आता अचानक चार्जरची आठवण कशी झाली ? .  काल ऑफिसमधून उशिरा घरी आली अक्षता. मोबाईल तसाच बेडच्या बाजूला ठेवून झोपी गेली. खूप दमलेली ती ना. नाहीतर रोज ऑफिस मधून आल्या आल्या , खूप लोकांसारखी ती सुद्धा प्रथम मोबाईल charging ला लावते. बरं, रात्री मोबाईल charge केला तरी, सकाळी सुद्धा ऑफिसला जाण्याआधी तिला मोबाईल charge करण्याची सवय. त्यात आज रविवार. सुट्टीचा दिवस म्हणून रोज लवकर उठणारी अक्षता, आज जरा बेडवरच झोपून Time-pass करत होती. आज काही घाई नाही, धावपळ नाही. मस्त time-pass करायचा आज. बेडवर पडल्या पडल्याच मोबाईल वरून तिची chatting चालू होती , friends नी काय काय post केलं आहे FB वर ते चेक करत होती, कोणाचा वाढदिवस आहे वगैरे. सगळी काम झोपूनच चालू होती. 

                थोडयावेळाने तयार होऊन घरातली कामे सुरु झाली. आवराआवर , केरकचरा वगैरे गोष्टी झाल्या आरामात. ऑफिस नसल्याने डब्बा करण्याचा प्रश्नच नव्हता. त्यामुळे दुपारचे जेवण बाहेरून मागवले , छानपैकी एकदम. त्यात मध्ये मध्ये मोबाईल बरोबर चाळे चालू होते तिचे. भरपेट जेवून , TV बघत बघत छान दिवस गेला. दुपारची मस्त झोप काढून झाली होती तिची. संद्याकाळचे ५ वाजले तेव्हा तिच्या मोबाईलच्या रिंगने तिला जाग आली. मित्राचा call आला होता. त्याच्या बरोबर जरा वेळ बोलून झाले आणि तिचे लक्ष मोबाईलच्या Battery indicator गेलं. " १६%" एवढीच charging राहिली होती मोबाईल मध्ये. तेव्हा तिला चार्जरची आठवण झाली आणि लागलीच ती चार्जर शोधायला लागली.   

               अर्धा - पाऊण तास कसा गेला कळलंच नाही , चार्जर नव्हताच घरात. ऑफिसच्या bag मध्ये नव्हता. रोजच्या ठिकाणी नव्हता. मोबाईल charge तर केलाच पाहिजे नाहीतर तो बंद होईल. आणि एकदा का मोबाईल बंद झाला कि जवळपास सगळ्या जगाशी संबंध तुटण्यासारखे. सगळे contacts त्यात save केलेले, पाठ कशाला करायला पाहिजे. chatting बंद होईल, FB Update कुठे पाहणार ? , news कश्या कळणार ? . अक्षताला काहीच आठवत नव्हतं. मेंदूवर जरा ताण देऊन तिने आठवण्याचा प्रयन्त केला. काल रात्री, उशिरा आले म्हणून charging लावलं नव्हतं. मग चार्जर bag मधून काढलाच नाही. bag मध्ये तर चार्जर नव्हताच. म्हणजे तो bag मध्ये ठेवलाच नाही. ऑफिस मधून निघताना घाईघाईत तिकडेच राहिला वाटते चार्जर. 

              आता ती काहीच करू शकत नव्हती. शेजारच्या काकूंकडे असा चार्जर आहे, हे तिला आठवलं तशी ती काकूंकडे धावत गेली. पण काकूंचा दरवाजा बंद…… बाहेर गेल्या होत्या कुठेतरी . आता आली ना पंचाईत… आता कुठे जाणार ? , …. मोबाईल तर charge करावाच लागेल नाहीतर तो बंद होईल. निराश होऊन अक्षता तिच्या रूममध्ये आली. मोबाईलचा वापर आता कमीतकमी करावा लागेल, battery फार कमी राहिली आहे. कोणाचा call आला तरी battery कमी होणार, काय करायचं ? काय करायचं ? अक्षता विचार करत बसली होती. 

             घड्याळाकडे पाहिले तिने…. संद्याकाळचे ६.१५ वाजले होते.  काकू आल्या कि पटकन चार्जर घेतला पाहिजे त्यांच्याकडून……… नाहीतर उद्या direct ऑफिसमधे गेल्यावरच चार्जर मिळणार…. " काकू लवकर या…लवकर या…" अक्षता मनातल्या मनात बोलत होती.  इतक्यात मोबाईल वाजला.…. अनोळखी नंबर , " कोणी call केला आता ? " त्रासिक चेहऱ्याने अक्षता मनातल्या मनात बोलली….   " Hello… कोण बोलतंय… " , " हेलो… बाळा… कुठे आहेस तू ? " , बाळा … ?   कोण बाळा …. ?.. " Hello, कोण पाहिजे तुम्हाला ? " , " अरे… तू कोण…. सून बाई का ? " , " नाही …. तुमचा wrong number लागला आहे…sorry. " म्हणत अक्षताने call,  cut केला. पाचंच मिनिटे झाली असतील, पुन्हा call आला.  " हेलो… मंदार…. कुठे आहेस रे तू … " , अक्षताने ओळखलं…. तोच आवाज होता… " Hello,…… हा Wrong Number आहे. तुम्ही चुकीचा Number लावला आहे. ", म्हणत अक्षताने पुन्हा call , cut केला.   

            १० मिनिटे गेली असतील… अक्षता बाल्कनीत उभी होती. मोबाईलची रिंग वाजली पुन्हा, अनोळखी नंबर.  परंतू मघाशी आलेल्या २ call पेक्षा वेगळा नंबर होता. म्हणून अक्षता ने call उचलला. " हेलो… " , " Hello …… कोण बोलतंय ? " , अक्षताने विचारलं. " हेलो, मंदार आहे का ? " अक्षताने यावेळीही ओळखलं , तोच आवाज होता.  एका वयस्कर अश्या , जवळपास ६०-६१ वय असलेल्या बाईंचा आवाज होता. पण यावेळी अक्षताला जरासा राग आला. 

              एकतर मोबाईलची battery कमी, त्यात चार्जर ऑफिसमध्ये राहिला, वरून तिसऱ्यांदा तोच Wrong Number.…" अहो.... तुम्हाला काही कळते का नाही…. दोनदा सांगून सुद्धा… हा Wrong Number आहे , मस्करी खूप झाली हा तुमची…. ", पलीकडून काहीच आवाज आला नाही. थोडयावेळाने मात्र पलीकडून कोणीतरी बोललं, " माफ करा हा…. मला काही सुचत नाही आहे म्हणून हा एकच नंबर पुन्हा पुन्हा लावत आहे…. माफ करा मला. "   यावेळीस पलीकडचा आवाज जरा घाबरा-घुबरा वाटला. अक्षताला जरा गडबड वाटली, तिनेच विचारलं , " Hello madam, …………आहात का …. काही प्रोब्लेम आहे का तुम्हाला ? " पलिकडून आवाज आला , " काही नाही…मी जरा घरचा रस्ता विसरले आहे गं " , " रस्ता विसरलात …. अरे बापरे…. काही आठवते आहे का ते बघा. " अक्षता म्हणाली.  " नाही गं पोरी…. मला आठवतच नाही आहे कुठे जायचे ते… आणि आता वय पण झाले आहे , कुठे राहणार या वयात लक्षात. " अक्षताला त्याच्या आवाजावरून कळत होते कि , आजी खरं बोलत आहेत ते. त्यांच्या आवाजात कमालीची भीती जाणवत होती. " ठीक आहे आजी ………… तुम्हाला आजी बोललं तर चालेल ना " , " हो गं पोरी …. चालेल ."," तुम्ही असं करा…. थोडं आठवण्याचा प्रयन्त करा,…… नक्की आठवेल काहीतरी तुम्हाला . ठीक आहे ना ." अक्षता म्हणाली. " आठवते हा पोरी…. बरं वाटलं गं तुझ्यासोबत बोलून " आणि आजींनी फोन cut केला.   

                 अक्षताने लगेच मोबाईलच्या " battery indicator " वर लक्ष टाकलं. " १४%" शट्ट यार…. काकू लवकर यायला हव्या… , नाहीतर मोबाईल बंद होईल माझा.…. अक्षता मनातल्या मनात बोलत होती. अजून काही मिनिटे गेली असतील… अक्षताचा मोबाईल पुन्हा वाजला. अनोळखी नंबर…. call उचलला. " Hello… ? " ," Hello Madam, नमस्कार…मे Loan के बारे मे आपसे २ मिनिट बात कर सकता हुं ? "  ते ऐकून अक्षताच्या डोक्यात आग गेली. काहीही न बोलता तिने call cut केला. यांना काय दुसरं काम नसते वाटते, कोणालाही कधीही call करतात. एकतर मोबाईलची battery कमी, त्यात call वर call. पुन्हा फोनची रिंग वाजली. Unknown Number…. काहीही न बोलता तिने मोबाईल कानाला लावला, " हेलो …. हेलो … मंदार आहे का ? " , अक्षताने ओळखलं पुन्हा…. त्याच आजी…

                  " Hello…. आजी, तुम्ही परत मलाच फोन लावला आहात. तुमच्या मुलाचा नंबर वेगळा आहे. हा माझा नंबर आहे, माझं नावं अक्षता , तुमच्या मुलाचा नंबर वेगळा असेल, हा नाही. " , " माफ कर हा पोरी…. अगं हाच नंबर आहे ना माझ्याकडे . म्हणून पुन्हा लावला फोन. " , "असं करा . तुमच्या मुलाचा दुसरा नंबर असेल तो मला द्या.…. मी करते call त्याला. " , " नाही आहे गं. " , आजी म्हणाल्या. " नाही आहे म्हणजे ? , असेल बघा . तुमच्या मोबाईलमध्ये असेल बघा. " अक्षता म्हणाली. " मोबाईल कुठे आहे गं पोरी माझ्याकडे…आणि तो मला कळतच नाही कसा वापरायचा…" , " मग तुम्हाला हा नंबर कोणी दिला ? " , " अगं …मंदारने तो माझ्या बटव्यात ठेवला होता कधी …. ऐका कागदावर लिहून ठेवला होता. म्हणून तो नंबर पाहून मी फोन करते आहे. "  

                   अक्षताला आता काहीतरी आहे हे वाटायला लागलं होतं. या आजी खरंच हरवल्या आहेत आणि इकडून तिकडे फिरत आहेत… बापरे ! … " आजी !!   तुमच्याकडे मोबाईल नाही, मग घरातून बाहेर कशाला पडलात आणि एकट्या कशाला आलात बाहेर ? …. बघा ना काहीतरी आठवेल तुम्हाला , घर कुठे आहे ते …. " , " नाही गं आठवत मला …. माझं वयही झालं आहे आता आणि सध्या तर काहीच लक्षात राहत नाही.… रोजच्या औषधांच्या गोळ्या घ्यायला विसरते, कधी कधी सकाळी आठवतच नाही कि देवपूजा केली ते , मग दोनदा - तीनदा देवपूजा करते मी . ते सगळं लांब राहिलं.…. मला माझचं नावं आठवत नाही आता. " असं म्हणत त्या आजींना जरा हसायला आलं. पण इकडे अक्षताला tension आलं होतं. 

                " आजी …. तुम्हाला आठवत नाही ना काही…मग घरातून कशाला एकटया बाहेर आलात. कोणाला तरी घ्यायचे ना सोबत… " , " होता गं मंदार बरोबर… पण आमची गर्दीत चुकामूक झाली आणि तो कुठे गेला ते कळलंच नाही मला… तेव्हा पासून शोधते आहे त्याला मी. " जरा विचित्र होतं ते , मुलगा सोबत असताना आजी हरवल्या कश्या ?…. काय करायचं आता , " OK …. आजी ठीक आहे… तुम्हाला घरी जायचे आहे ना, मी सांगते तुम्हाला पत्ता. आता तुम्ही कुठे आहात ते सांगा पहिले… " पलीकडून आजींचा आवाज आला नाही… थोडयावेळाने आजी बोलल्या, " माहित नाही गं , …… मला नाही कळत मी कुठे आहे ते … ", " आजी , आजूबाजूला कोणी असेल त्याला विचारा ना …. नाहीतर कूठे काही लिहिलं असेल ते वाचून सांगा मला . " , " पोरी…. मी गावची राहणारी… मला काही लिहिता वाचता नाही येत गं आणि या शहरात तर सगळेच अनोळखी मला. कोणाला विचारू मी. भीती वाटते मला." …. अडचणींवर अडचणी., आजींना काय सांगू आता…. खूप वेळ झाला होता बोलता बोलता. तिने battery indicator नजर टाकली. " १० % " … आजींचे बरोबर होते, गावची जुनी लोकं शिकलेली नसतात. त्यात ती सहसा अनोळखी व्यक्ती बरोबर बोलत नाहीत. 

               " Hello आजी…. चालेल, नका बोलू कोणाशी…. असं करा… तुमच्या आजूबाजूला काय आहे ते सांगा मला… आणि फोन करा मला. " आजींनीच फोन बंद केला.…. काय नक्की कळत नव्हतं अक्षताला…. कदाचित त्यांचा मुलगाही हरवला असेल… नाही, मोठा असेल मुलगा त्यांचा, मघाशी त्या सूनबाई पण बोलल्या होत्या… म्हणजे लग्न झालेलं आहे मुलाचं. तरी ते दोघे हरवले…. विचार करत होती अक्षता आणि फोन वाजला , " हेलो… अक्षता का … ? " , " हा …. हेल्लो , बोला आजी…आता कूठे आहात तुम्ही,  ते सांगा मला. " , " हा… इकडे ना एक बाग आहे… तिकडे उभी आहे मी. " , " तसं नाही, तुम्ही नाशिक मध्येच आहात ना… ? " , " हो…  हो… " , "ठीक आहे , पण नाशिक मध्ये खूप बागा आहेत. असं काही वेगळं आहे का ? ", "हा… हा… , बागेच्या तोंडावर ना एक हत्तीची मूर्ती आहे गं , पांढरी. ", अक्षताला एकदम आठवलं. एक बाग होती अशीच , नाशिक रेल्वेस्टेशन पासून जवळच. म्हणजेच आजी स्टेशन परिसरात आहेत कुठेतरी…. आजी कूठे आहेत ते कळलं. " OK, आजी, मग तुम्ही कुठे राहता ते आठवा जरा पुन्हा एकदा. ", " नाहीच आठवत गं , खरचं . ".  काय करावं…आजी बोलल्या होत्या कि त्यांना देवपूजेची आवड आहे.…. " आजी , तुमच्या घराच्या आजूबाजूला काही आहे का , एखादी इमारत , मंदिर वगैरे… आठवा जरा . " . थोड्यावेळानंतर आजी बोलल्या , " हो… गं, माझं घर आहे ना, ते एका इमारतीत आहे. त्या इमारतीचं नाव नाही आठवत मला पोरी. त्या इमारतीच्या शेजारी एक मोठ्ठ मंदिर आहे , गणपतीचं…. गोल मंदिर आहे ते . " , " ठीक आहे, आजी. मला थोडयावेळाने फोन कराल का , मी आठवते कुठे मंदिर आहे ते . आणि तुम्ही कुठे जाऊ नका हा … असाल तिकडेच राहा. " म्हणत अक्षताने call cut केला. 

               अक्षता सुद्धा नाशिकला राहायची. पण स्टेशनपासून खूप लांब राहायची. तसं तिला नाशिकला येऊन ५ वर्ष झाली होती. आई-वडील कोल्हापूरला राहायचे. अक्षता जॉबसाठी नाशिकला राहत होती, एकटीच. ती राहत असलेली रूमसुद्धा भाडयाची होती. अक्षता जरी एकटी राहत असली तरी ती खंबीर होती. कितीही कठीण परिस्तिथी समोर आली तरी घाबरून जायचे नाही हे तिला माहित होतं. त्यामुळेच ती स्वतंत्र, एकटी राहू शकली होती. तशी ती जॉब मधेच बीझी असायची, तरीही जेव्हा वेळ मिळेल तेव्हा ती शहरात भटकायला जायची एकटीच . अक्षताला नाशिक शहर बऱ्यापैकी कळलं होतं आता. कोणता रस्ता कुठे जातो , एखादा short-cut वगैरे तिला चांगलं माहित झालं होतं. असचं एकदा फिरता फिरता ती त्या गोल मंदिराजवळ गेलेली हे तिला आठवलं… जरा मेंदूवर अधिक ताण दिला तेव्हा तिला आठवलं ते , " हो…. अगदी बरोबर… मी गेले होते तिथे, दोनदा. आणि एक short-cut पण शोधला होता मी तिथे जाण्याचा… " … आणि तेव्हाच त्या आजींचा विचार तिच्या मनात आला, शट्ट यार…म्हणजे आजी कित्ती लांब आहेत त्यांच्या घरापासून. … बापरे !! … अक्षता विचार करत होती आणि फोन वाजला. " हेल्लो अक्षता, " , " हा आजी… मला कळलं आहे कि तुमचं घर कुठे आहे ते … " , " कळलं का !!! …. खूप खूप आभारी आहे गं पोरी तुझी… " , किती आनंद होता त्या आवाजात. " आजी , एक अडचण आहे पण … " , " काय गं पोरी … ? " , " मला त्या Area चं , त्या विभागाचे नावं नाही माहित… मग तुम्हाला काय सांगू मी " आजींना बहुतेक वाईट वाटलं असावं , कारण त्यावर त्या काहीच बोलल्या नाहीत. " Hello…. आजी…. आजी… " , " हो...ग… पोरी…. काय करायचं आता ? " , अक्षता विचारात पडली. " कुठे आहे गं घर माझं, सांग मला मी जाते … " आता आजींना कसं सांगायचं कि त्या किती लांब आहेत घरापासून…. काय सांगू …काय सांगू …   

              आजी मघाशी बोलल्या होत्या, त्यांच्याकडे बटवा आहे. बटवा म्हणजे म्हाताऱ्या, जुन्या लोकांची पर्स, पाकीट. त्यात पैसे तर असतीलच. शिवाय मघापासून त्या call करत होत्या, कदाचित टेलिफोन बूथ वरून. असतील त्यांच्याकडे पैसे मग… " हेलो आजी…. तुम्ही म्हणालात ना मघाशी… तुमच्या मुलाने फोन नंबर लिहून ठेवला होता बटव्यात … "," हो " ," मग तुमच्या बटव्यात पैसे पण असतील ना… "," आहेत गं … पण एक- दोन रुपयाची नाणी आहेत… जास्त नसतील गं… तेच वापरते आहे फोन करायला… "," तरी सुद्धा किती असतील … मोजता का जरा… "," थांब जरा… फोन नाही बंद करत मी … थांब. " म्हणत आजी नाणी मोजू लागल्या.  " अक्षता … ? आहेस का ग पोरी " ," हा बोला आजी… किती आहेत ? ", " जास्त नाही… १६ रुपये आहेत फक्त. " 

              १६ रुपये…. या आजी पण ग्रेट आहेत. आणि त्यांचा मुलगा त्यांच्याहून ग्रेट… १६ रुपयात काय होते… ते सुद्धा चिल्लर. रिक्षावाला, तो घेणारसुद्धा नाही रिक्षात. आजी खूप मोठ्या संकटात आहात तुम्ही. अक्षता मनातल्या मनात बोलत होती , " हेल्लो पोरी… बोल काही… पैसे कशाला पाहिजे होते. " ," आजी , मला नाही. रिक्षाने घरी गेला असता ना तुम्ही. आता १६ रुपयात कश्या घरी जाणार तुम्ही ? " , " अगं… रिक्षाने मंदार असला तरच जाते मी, ते रिक्षावाले अजिबात आवडत नाहीत मला . मला बस सांग ना एखादी…. बसने जाते मी… " , " आजी तुम्ही राहता तिथे बस नाही जात कोणती…. एक जाते, ती सुद्धा खूप लांब थांबते… आता मलाच tension आलं आहे आजी. तुम्ही जाणार कश्या घरी…. " थोडावेळ कोणीच काही बोललं नाही. आजीचं बोलल्या मग. " पोरी, मला सांगशील का रस्ता… ? तुला माहित आहे ना… मी जाते चालत चालत… " , " अहो… आजी. , तुम्हाला माहित नाही , तुम्ही किती लांब आहात ते घरापासून. आणि मी सुद्धा राहते , ती विरुद्ध दिशेला. नाहीतर मीच आले असते तुम्हाला घरी सोडायला. " , " नको गं पोरी … , तू सांग मला कसं जायचे ते , मी जाते चालत चालत. " अक्षता काय बोलणार आता. दुसरा option च नव्हता., " आजी , …. तुमचं घर खूप लांब आहे, सरळ रस्त्याने जरी चालत गेलात तरी ४५ मिनिटे लागतात. आणि short cut ने गेलात, म्हणजेच गल्ली-बोळातून गेलात तर ३० मिनिटे लागतील. तुम्ही चालू शकता का एवढं ? " , " हो… गं, गावाला असताना मी खूप चालायची. आता पण चालते. वय झालं असलं तरी पायात ताकद आहे अजून माझ्या. तू सांग मला कसं जायचे ते. मी जाते चालत. " , ते ऐकून अक्षताला जरा हुरूप आला. , " चालेल आजी, मी सांगते तुम्हाला तुमच्या घरी कसं जायचे ते." , " पण सगळा रस्ता नको सांगूस मला. माझ्या काही लक्षात राहत नाही. तू सांगशील पण विसरून जाईन मी. " ,  हो… ते सुद्धा बरोबर आहे. त्यांना लक्षात राहत नाही काही. आणि त्यांना सांगितलेले short-cuts जर त्या विसरल्या तर कुठल्या कुठे जातील भटकत. पुन्हा प्रोब्लेम.    

                 अक्षताला पुन्हा आठवलं काहीतरी… त्या वेगवेगळया गल्यांमध्ये , short-cuts मध्ये, कुठे ना कुठे , एखादं दुसरा टेलिफोन बूथ आहेच. लगेच तिने आजीना सांगितलं , " आजी… आपण असं करूया…, मी तुम्हाला लहान लहान वाटा सांगते. म्हणजे तुम्ही विसणार नाही. " , " हो… चालेल चालेल. " , " मग तुम्ही मी सांगितलेल्या गल्लीत किंवा रस्त्यावर पोहोचलात कि तिथून मला फोन करा. तिथे वाटेवर खूप टेलिफोन बूथ आहेत. मला फोन केलात कि मग तुम्हाला पुढचा रस्ता सांगेन. चालेल ना. " , " चालेल चालेल पोरी … " आजींच्या आवाजात खूप आनंद होता, अक्षताला सुद्धा बरं वाटलं जरा. " चला आजी , मग सुरुवात करूया… तुम्ही तयार आहात ना ? " , " हो… " , " तुमचं काही सामान वगैरे असेल तर ते घ्या बरोबर.… तुमचा बटवा, bag, चष्मा… " , " सामान नाही आहे गं आणि बटवा… तर कमरेला बांधलेला आहे. चष्मा वाटते मी घरीच विसरली . " म्हणजे आजींकडे चष्मा सुद्धा नाही. मग चालत कश्या जाणार घरी आता. " आजी… चष्माशिवाय दिसते का तुम्हाला ? . " , " तसं दिसते गं… पण रात्रीच नीटसं दिसत नाही… कोणी बाजूला उभा असलं तरी नाही दिसणार मला. " अक्षताने घड्याळाकडे पाहिलं. संद्याकाळचे ६.३० वाजले होते. अर्ध्या तासात अंधार होईल आता. घाई करायला हवी. " आजी, आपल्याला घाई करायला हवी आता…. अर्ध्या तासात रात्र होईल , त्या अगोदर घरी पोहोचायला हवं तुम्हाला. " , " हो गं पोरी…. तू सांग मला कुठे कसं जायचे ते लवकर. " आजींच्या आवाजात लगबग होती. 

               " ठीक आहे आजी…. आपण सुरुवात करूया. मी सांगते तश्याच चालत जा म्हणजे आपण लवकरात लवकर पोहचू. " , " हो… हो . " , "चला… नीट लक्ष देऊन ऐका… तुमच्या समोर बाग आहे ना… पांढरा हत्ती. " ," हा… मग तुम्हाला, त्या हत्तीच्या बाजूला एक रस्ता दिसत असेल ना. " , " हो…  आहे एक रस्ता. " , " हा… मग त्या रस्त्याने चालायला सुरुवात करा. तो बहुतेक ५ मिनिटात संपेल.… तो रस्ता संपेल ना , तिकडे गेल्यावर अजून चार रस्ते आहेत. तुम्ही असं करा, तो रस्ता संपला कि मला तिथूनच फोन करा. आणि नक्की फोन करा. चला. " , " करते हा मी फोन तुला… " म्हणत आजींनी फोन बंद केला.     

             फोन अक्षताने बेडवर ठेवला. " ८%" battery राहिली होती मोबाईलची…. या आजी जातील ना बरोबर, वयस्कर आहेत. थोडयावेळाने काळोख पडेल. कश्या जातील. ते जाऊ दे, रस्ता पूर्ण आठवायला पाहिजे आपल्याला. Laptop असता तर Map वरून शोधून काढला असता ना… पण Laptop कुठे घरी आणायला देतात ऑफिसवाले… आठवं रस्ता अक्षता. short-cut , आठवं… आठवं, या काकू कधी येणार काय माहित ? … चार्जर तरी घेतला असता ना… आजींचा call कसा आला नाही अजून… पोहोचल्या का बरोबर… , कि विसरल्या पुन्हा. कितीतरी विचार अक्षताच्या डोक्यात एकाच वेळेस. १-२ मिनिटे गेली असतील, फोन वाजला अक्षताचा, " हेल्लो अक्षता , पोहोचले गं मी… बरोबर अगदी. " ,अक्षताच्या जीवात जीव आला. " छान आजी… आता मला सांगा , समोर काय दिसते ते. " , समोर ना … चार रस्ते आहेत अजून , कुठे जाऊ नक्की. ? " अक्षताने डोळे बंद केले आणि विचार करू लागली. 

                  चार रस्ते… आपण पण असेच गोंधळलेलो होतो तेव्हा, त्यातला एक रस्ता हा त्या मंदिरापर्यंत जायचा, short-cut होता. तिथूनच मग वेगवेगळे लहान रस्ते त्या मंदिरापर्यंत सोडतात. पण चारपैकी नक्की कोणता ? . आजींना काही वाचता येत नाही. नाहीतर कळलं असतं काहीतरी., " आजी , तुम्हाला त्या चार रस्त्यांच्या आजूबाजूला काय दिसते आहे ते सांगा मला. " , " हा… हो … हो. सांगते. हा एका रस्त्याच्या बाजूला एक मोठी काचेची इमारत आहे. दुसऱ्या रस्त्याच्या बाजूला , ते रस्त्यावरचे पोलिस असतात ना, त्यांची बसायची जागा आहे वाटते, तिसऱ्या रस्त्याच्या बाजूला , एका ठिकाणी लोकं रांगा लावून उभी आहेत, काहीतरी आहे वाटते तिथे. आणि चौथा रस्ता खूप्प मोठ्ठा आहे गं… " , " बरं आजी ", अक्षता विचार करू लागली. तिच्या नजरेसमोर तो रस्ता येऊ लागला हळूहळू. चौथा रस्ता म्हणजे महामार्ग. , तिसऱ्या रस्त्यावर लोकांनी रांगा लावल्या आहेत, पण कशाला ? . जाऊ दे. दुसऱ्या रस्त्यावर ट्राफिक पोलिसांची चौकी आहे. आणि पहिल्या रस्त्यावर काचेची इमारत म्हणजे बँक आहे…. यापैकी कोणत्या रस्त्याने मी गेले होते… ?  

                  तेव्हाच तिला काहीतरी आठवलं… चालता चालता तिला तहान लागली होती. आणि तिथेच असलेल्या हॉटेलमध्ये जाऊन तिने कोल्ड ड्रिंक घेतलं होतं. Yes…. बरोबर , त्या हॉटेलमध्ये गर्दी असते, खाण्यासाठी. आणि हॉटेल लहान असल्याने तिथे बाहेरच लोकांच्या रांगा लागतात. तोच रस्ता … तिसरा रस्ता !! , " आजी… आजी !!   तुम्ही तिसऱ्या रस्त्यावरून पुढे चालत राहा. त्या रस्त्यावरून जरा पुढे गेलात कि एक मोठ्ठ वडाचे झाड दिसेल तुम्हाला… मला तरी आठवते कि तिकडे एक झाड होते. कळलं ना कसं जायचे ते… " , " हो…  हो , तू पुढे सांग " , " हा… मग त्या झाडाच्या अगदी बाजूलाच एक वाट दिसेल तुम्हाला. तिथून पुढे चालत जा… आणि ती वाट संपली कि तिथूनच मला पुन्हा फोन करा. चालेल ना, आहे ना लक्षात सगळं… ? " , " हो…ग अक्षता , आहे लक्षात. " , " माझा नंबर तेवढा विसरू नका… नक्की फोन करा मला , वाट पाहते आहे मी तुमच्या फोनची. " आणि फोन cut केला अक्षताने. 

                  battery - : ७ % , प्रत्येक call बरोबर battery ही कमी होत होती.… काकू आल्या आहेत का ते बघू. अक्षता बाहेर आली. अजूनही काकूंचा दरवाजा बंद. तशीच रूम मध्ये आली अक्षता. पण आजींकडे माझा नंबर कसा ?  त्या तर बोलल्या , कि हा नंबर त्यांच्या मुलाने एका कागदावर लिहून त्यांच्या बटव्यात लिहून ठेवला होता, कधी गरज लागली तर call करण्यासाठी. मग त्याच्याकडे तरी माझा नंबर कसा ?  का त्याने असाच उगाचच काहीतरी नंबर लिहायचा म्हणून लिहिला असेल. पण तो असं का करेल ?  शिवाय आजींना माहित असेल कि या नंबर वर फोन केला कि त्यांच्या मुलाला फोन लागतो ते . म्हणजेच आजींनी या नंबर वरून आधीसुद्धा call केले असतीलच ना… त्याचं आणि त्यांच्या मुलाचं या नंबर वरून बोलणं झालं असेलच आधी कधीतरी. म्हणूनच आजी सारखा हाच नंबर लावत होत्या. अक्षताचं डोकं भणाणून गेलं अगदी. डोकं शांत झालं तसं तिच्या लक्षात आलं काहीतरी. एका वर्षापूर्वी, तिचा मोबाईल हरवला होता. आणि नवीन मोबाईल सोबत नंबरही नवीनच घेतला होता तिने. बरोब्बर… !!!  आता कळलं मला, आजींच्या मुलाने सुद्धा नवीन नंबर घेतला असेल सीम कार्ड चा. आणि त्याचा जुना नंबर माझ्याकडे आला असेल. त्याने आजींना नवीन नंबर दिला नाही किंवा विसरला. आजींकडे तोच जुना नंबर आहे. आणि त्यामुळेच त्या मला फोन लावत होत्या. असा प्रकार आहे सगळा. अक्षता मनातच खूप बोलत होती. 

                  लवकरच आजींचा फोन आला, " हेलो अक्षता… पोहोचले गं मी… आता पुढे सांग… " , " आजी…  आता समोर काय दिसते आहे ते सांगा मला. " , " समोर ना… दोन लहान गल्ल्या आहेत वाटते. " , " बरोबर… त्यांच्या आजूबाजूला काय आहे ते सांगा मला. " , " मला वाटते ना, एका गल्लीच्या तोंडावरच साड्यांचे दुकान आहे. " , " तुम्हाला दिसते आहे का ते तिथून. ? " , " हो… गं, समोरच साड्या दिसत आहेत मला, काचेतून. ", आजींच्या आवाजावरून त्या खूष वाटतं होत्या. आजीबाईना साड्या आवडतात वाटते. " आज्जी… तुम्हाला आवडतात वाटते साड्या. " , " हो… खूप आवडतात. आज बघ ना, मंदारने नवीन साडी आणून दिली. " अक्षताला जरा गंमत वाटली. किती खूष होत्या आजी. तिलाही जरा विचारावंसं वाटलं. " कोणत्या रंगाची साडी दिली मंदारने तुम्हाला ? ". " अगं अक्षता… मला ना निळा रंग खूप आवडतो. म्हणून त्याने निळ्या रंगाची साडी आणली, त्याला ना छान अशी मोराची नक्षी पण आहे. तीच साडी नेस म्हणाला, आपण फिरायला जाऊ, छानपैकी नेसली साडी, फिरायला आलो आणि हरवली मी. " बोलताना आजींच्या आवाजात जरा दुःख जाणवलं. " काळजी करू नका आजी. " यावेळात अक्षताने पुढचा रस्ता आठवला होता. तिनेही ते साडीचे दुकान पाहिले होते. ती गल्ली सोडून दुसऱ्या गल्लीतून जायचे होते. " आजी , तुम्ही पोहोचाल घरी लवकर. …. तुम्ही त्या दुसऱ्या गल्लीतून चालत जा. आणि गल्लीच्या शेवटी पोहोचलात कि फोन करा. " , " बरं … बाई . " म्हणत आजींनी फोन ठेवून दिला.  

                 मोबाईलची battery " ५ %"… घड्याळात संद्याकाळचे  ६.४५ …अक्षता पुढचा रस्ता आठवू लागली. आता १५ मिनिटांचा रस्ता राहिला आहे फक्त. आजी काळोख व्हायच्या आत घरी पोहोचतील. त्यांच्या Area मध्ये पोहोचल्या तरी खूप झालं. तिथे कोणीतरी ओळखीचं भेटेल त्यांना. मग जातील घरी. अक्षता फोनची वाट पाहत होती. अक्षताला करमत नव्हतं. T.V. लावू का ?  नको उगाच… लक्ष विचलित होईल माझं. ती तशीच बाल्कनीत आली. रस्त्यावरून चालणाऱ्या गर्दीकडे उगाचच बघत उभी राहिली. काही वयस्कर मंडळीही चालत होती , फुटपाथ वरून. त्यांना पाहून , त्या फोनवरच्या आजींची प्रतिमा तिच्या डोळ्यासमोर उभी राहिली. ६० च्या आसपास असेल वय… , आवाजावरून तसंच वाटते, केस पिकलेले असतील. चष्मा तर घरीच राहिला. निळ्या रंगाची साडी, आवडता रंग. त्यावर मोराची नक्षी. छानच एकदम… मुलासोबत फिरायला आल्या आणि हरवल्या. गावात राहणाऱ्या ,  शहरात मुलाकडे आल्या असतील कदाचित भेटायला. लिहिता - वाचता येत नाही. आणि अनोळखी व्यक्ती बरोबर बोलायची सवय नाही. नाहीतर,  एव्हाना विचारत विचारत घरी पोहोचल्या असत्या. बटव्यात असतील २० - २२ रुपयांची चिल्लर, फोन करण्यात ४-५ रुपये गेले असतील, उरले १६ रुपये. , १६ रुपयात रिक्षावाले त्यांना त्यांच्या घरी घेऊन जाऊ शकत नाहीत, बस तर जातंच नाही तिकडे . शिवाय आजींना रिक्षावाले आवडत नाहीत. त्यात आजीबाईना विसरण्याची सवय.…. या वयात नाहीच राहत काही लक्षात… मला वाटते त्यांची स्मरणशक्ती कमी असावी. घराचा पत्ता माहित नाही, इमारतीचं नाव माहित नाही… स्वतःच नावं विसरल्या… मुलाचं नावं तेवढं लक्षात आहे, शेवटी आई कसं विसरणार मुलाचं नावं…   

                  आजींचा फोन आला , अक्षताने लागलीच तो उचलला. " हेल्लो अक्षता … आहेस का गं ? " , " हो… आजी, बोला… तुम्ही कूठे पोहोचलात ? " , " हो गं… आले मी… इकडे गल्लीच्या तोंडावर.","ठीक आहे आजी , पुन्हा सांगा काय आहे समोर ? " , " हो … हो, समोर ना , ३ गल्ल्या आहेत.… कुठे जाऊ ? " , अक्षता विचार करू लागली. ३ तीन गल्ल्या कुठे होत्या.… दोनच तर होत्या. आजी चुकल्या तर नाही ना… " आजी… मी सांगितलं तसंच गेलात ना . " , " हो गं पोरी , साडीच्या  दुकानाची गल्ली सोडून दुसरी गल्ली… बरोबर ना… " ," हो " . मग तिसरी गल्ली कुठून आली… माझ्या आठवणीत तर २ रस्ते होते, नवीन रस्ता बनवला वाटते. " OK … काय आहे ते सांगा समोर तुमच्या. " , " तसं काही सांगता येत नाही गं. " , " काय झालं आजी… " , " अगं काळोख होतो आहे ना . मला जरा भीती वाटायला लागली आहे. " बरोबर होतं… काळोख होत होता. " आजी , घाबरू नका तुम्ही. तुमचं घर आता जवळ आलं आहे. "," मलाही घरी जायचे आहे गं पोरी . " , " जायचे आहे ना… मग सांगा , काय आहे समोर  ?" , " एका ठिकाणी ना, विहीर आहे बहुतेक , कदाचित … दिसत नाही एवढं स्पष्ट, दुसऱ्या वाटेवर… लहानसं घर आहे. तिसरी वाट फारशी नीट दिसत नाही मला. काय करू ? " , अक्षताला नीटसं आठवत नव्हतं. कोणती वाट नेमकी ?  विहीर तर होती तिकडे. तिला ते आठवलं. तिसरी वाट ?  आणि ते दुसऱ्या वाटेवरच घर. ते कधी पासून होते तिकडे. मोठी पंचाईत. अक्षताला हे आठवत होतं कि एका वाटेवरून गेलं कि त्या वाटेच्या शेवटी , एक गोलाकार बाग लागते. परंतू कोणती वाट ते कळत नव्हतं. 

                   " आजी, मला नीटसं आठवत नाही आहे आणि तुम्हाला काळोखात दिसत नाही आहे. एक गोष्ट करावी लागेल तुम्हाला आजी आता . " , " काय गं ? " , " तिथे आसपास , शेजारी कोणी असेल ना. त्यांना विचारावं लागेल. ",  आजी त्यावर काही बोलल्या नाहीत. " हेल्लो… हेल्लो , आजी आहात ना ? " , पलीकडून काहीच आवाज नाही. " आज्जी … आज्जी … " , मग आजी बोलल्या. " कोणाला विचारू… मला भीती वाटते गं. " , " आजी , घाबरू नका. तुम्हाला घरी जायचे आहे ना. आणि मला तिकडे नेमकं काय आहे ते माहित नाही. म्हणून तुम्हाला कोणाला तरी विचारावं लागेलच. " , " कसं विचारू आणि काय विचारू ? ". आजी आता खूप घाबरल्या होत्या. अक्षताला आजींचा राग आला. 

                च्यायला … मी यांना पत्ता शोधून देते आहे आणि यांना एवढंसं हि करता नाही येत.पण तिचा राग लगेच मावळला. संकटात सापडलेले कोणीही घाबरणार. आणि या आजी तर गावात राहणाऱ्या आहेत. त्या अजून घाबरल्या. " आजी… शांत व्हा… " , अक्षताने आजींना धीर दिला. " तुम्हाला नाही विचारायचे ना कोणाला… नका विचारू कोणाला,  मी जरा आठवण्याचा प्रयन्त करते पुन्हा. " तेव्हाचं मोबाईल वर message आला. " connect your charger " बघते ते मोबाईलची battery " ३ % " , बापरे !! जास्त वेळ नाही आहे आता. ती घाई करू लागली. 

             " हेल्लो आजी, तुम्ही जिथून फोन करत आहात ना,  तिथे कोणी आहे का बसलेले… म्हणजे टेलिफोन बूथ मध्ये कोणी व्यक्ती आहे का बसलेली ? ", " हो…  हो, एक बाई आहेत बसलेल्या. " , " हा … मग त्यांना देता का फोन जरा . " , " देते हा. " , आजींनी टेलिफोन बूथमध्ये बसलेल्या बाईकडे फोन दिला. " हॆलो ? " , " हेल्लो. नमस्कार. त्या आजी आहेत ना, त्या रस्ता विसरल्या आहेत त्यांच्या घराचा. त्यांना जरा मदत कराल का ? " , " अहो पण… मी त्यांना ओळखत नाही आणि टेलिफोन बूथ सोडून मी नाही जाणार कुठे. ", आता अक्षताला त्या बाईंचा राग आला. 

     

              काय माणसं आहेत आत्ताची. जरा कोणाला मदत नको करायला.सगळा राग अक्षताने कंट्रोल केला आणि बोलली. , " ठीक आहे. तुम्ही नका जाऊ त्यांना सोडायला. पण रस्ता तर सांगू शकता ना तुम्ही त्यांना. " , " हा … रस्ता सांगू शकते त्यांना. " , " OK, मग मला सांगा, तुम्हाला समोर ३ गल्ल्या दिसत आहेत ना. " , " हो. आहेत ना. " , " OK. मग यातली कोणती गल्ली त्या गोल बागेजवळ जाते. तुम्हाला माहित आहे ना , ती बाग. गोलाकार बाग आहे ती. " , " हो . माहित आहे मला.  ह्या मधल्या गल्लीतून पुढे चालत गेलं कि ती बाग लागते. " , " मधली म्हणजे कोणती गल्ली ती त्या आजींना सांगा जरा, प्लीज. " थोडावेळ काहीच आवाज नाही आला फोनवर. नंतर आजीच बोलल्या. " सांगितलं हा मला त्या बाईनी, कसं जायचे ते. " , " OK आजी, तुम्ही त्या गोलाकार बागेजवळ पोहोचलात कि मला तिथून फोन करा. "  या आजी कधीपासून फोन करत आहेत मला. पैसे तरी आहेत ना त्यांच्याकडे आता, " आजी … पैसे आहेत ना फोन करायला. " , " ६-७ रुपये आहेत अजून. चल मी जाते आणि तिकडे पोहोचले कि फोन करते तुला. " म्हणत आजींनी फोन बंद केला.   

            Battery " २ % " , अक्षता बाहेर आली पुन्हा. शेजारच्या काकू अजूनही आलेल्या नव्हत्या. Battery संपत आली आहे मोबाईलची आणि तिकडे आजींचे पैसे संपत आले आहेत. या सगळ्या गोंधळात घड्याळाकडे बघायचे राहून गेले. बघते तर ६.५० झालेले.… बाहेरचा प्रकाश बऱ्यापैकी कमी झाला होता. रस्त्यावरचे दिवे हळूहळू चालू होत होते. मोबाईल वर पुन्हा " connect your charger " चा message आला. काय करू… काय करू… मोबाईल बंद झाला तर आजींना रस्ता कसा सांगू ?…. एक विचित्र गोष्ट होती. आजी कधीपासून फिरत आहेत , घरी जाण्यासाठी. त्यांचा मुलगा काय झोपला आहे अजून… तो कसा शोधत नाही आपल्या आईला ?,   काहीतरी गडबड आहे. नाहीतर तो मोठया रस्ताने शोधत असेल. आणि आजी चालल्या आहेत short-cut ने. … पण या काकू कश्या आल्या नाहीत अजून. 

             अक्षता पुन्हा बाल्कनीत आली. मोबाईल हातातच होता तिच्या. ती विचार करू लागली. पुढचा रस्ता कसा होता ते. गोलाकार बाग होती तिकडे, तशी ती बाग जरा मोठीच होती. तिथून आजींना नीट रस्ता सांगितला पाहिजे.नाहीतर तिथे रस्ता चुकण्याची हमकास तयारी. कारण तिथून वेगवेगळे ६ मोठे रस्ते लागायचे. कोणत्या रस्त्याने जायचे माहित नसेल तर तिथे राहणाऱ्या लोकांचाही गोंधळ उडायचा. मी ही गांगरली होती तिथे गेल्यावर. आणि एका माणसाला विचारलं होतं मी , त्या गोल मंदिरापर्यंत जाण्याचा रस्ता.… हो… तिथे तेव्हा एक झाड होतं, पेरूचं झाड.… आताही असलं पाहिजे. नाहीतर आजींना रस्ता कसा सांगू… असलच पाहिजे. मोबाईलची battery अजूनही " २ % " . 

             काळोख तर झालाच होता. आजींचा फोन कसा आला नाही अजून… विचार करत होती अक्षता. इतक्यात फोन वाजला. " हेल्लो… आजी … पोहोचलात का ? " , " Hello… अक्षताच आहेस ना… ? " , " हो…  हो, मीच बोलते आहे." , " अरे मी शलाका बोलतेय… कोण आजी ?  माझ्या मोबाईलचा नंबर save आहे ना तुझ्याकडे  " , " अगं… तू होय… मी घाईघाईत फोन उचलला, न बघता. " , " OK , माझं काम होतं जरा तुझ्याकडे अक्षता. " , " आता नको गं प्लीज… माझ्या मोबाईलची battery फार कमी आहे… मी तुला नंतर call करते हा, प्लीज जरा. BYE . " म्हणत अक्षताने call , cut केला. हिने पण आताच call करायला पाहिजे होता का…"१ % "

                       

             आणि अक्षताला बाल्कनीतून शेजारच्या काकू येताना दिसल्या.  त्याचबरोबर आजींचा फोनही आला. " पोहोचले मी अक्षता… समोर बाग आहे मोठ्ठी. " , " आजी… कुठे थांबल्या होता का तुम्ही… वेळ लागला फोन करायला तुम्हाला.? " , " अगं, काळोखात नीट दिसत नाही ना. म्हणून हळूहळू चालत होते. " ," ठीक आहे . " म्हणत अक्षता मोबाईल घेऊन रुमच्या बाहेर आली. काकू जश्या आल्या, तसं तिने लागलीच त्यांच्याकडे चार्जर मागितला. " काकू… या मोबाईलचा चार्जर असेल तर त्या ना लवकर, प्लीज. " , "अगं थांब… दरवाजा तर उघडू दे मला. आणि तुझा कुठे गेला चार्जर ? " , " तो ऑफिसमध्ये राहिला. हा मोबाईल बंद होतं आला आहे, बंद झाला तर मोठा प्रोब्लेम होईल. प्लीज काकू… घाई करता का जरा. " तश्या काकूं दरवाजा उघडून आत पळाल्या. 

             " हेल्लो आजी, आता जरा सांभाळून जा हा… अंधार झाला आहे आणि पुढचा रस्ता गोंधळून टाकणारा आहे." , " सांग मला तू… जाते मी बरोबर. " आजीच्या आवाजात उत्साह होता. " बरं आजी, समोर जी गोलाकार बाग दिसते आहे ना. तिथे तुम्ही जा पहिले.… तिकडे सहा रस्ता लागतात. त्यातला एक रस्ता, त्या गोल मंदिराकडे जातो. त्या रस्ताच्या बाजूला…. " आणि फोन cut झाला. आजींनी फोन cut का केला ? … " हेल्लो… हेल्लो,  आज्जी… ".  फोन cut झाला होता. अक्षताने मोबाईलकडे पाहिलं. आजींनी फोन cut केला नव्हता , अक्षताचाच मोबाईल बंद झाला होता. Battery संपली होती. अक्षता तशीच उभी राहिली मोबाईलकडे पाहत. काकू चार्जर घेऊन बाहेर आल्या. " अक्षता… हा घे चार्जर. " , अक्षता तशीच उभी मोबाईल घेऊन, अक्षताच्या डोक्यात विचार चालू होते.…. तो रस्ता खूप वर्दळीचा आहे, प्रचंड ट्राफिक , मोठ्या गाड्यांची वाहतूक…. त्यात आजींना काळोखात दिसत नाही. घर तसं लांबच आहे अजून त्यांचं… अक्षता काहीच बोलत नव्हती, तशीच उभी होती. काकूंना काहीच कळत नव्हतं. " काय झालं अक्षता… बोल काहीतरी… बोल ना… " , अक्षताच्या डोळ्यातून टचकन पाणी आलं…… " आज्जी… !!!! " . 

to be continued..............................

" … बाबा…. "(भाग दुसरा )

                  सुरेखाला जाऊन आता २ महिने होत आलेले. अविनाश आता कुठे सावरत होता. दोन महिन्यात आदित्यने एक-दोनदाच आईची आठवण काढली. छोटी दीपा तर आईला जवळपास विसरलीच होती. आणि त्यांना आईची आठवण येऊ नये म्हणून अविनाशने घरात सुरेखाचा फोटोही लावला नव्हता. 

                    सर्व काही सुरळीत चालू झालेलं पुन्हा. अविनाश नेहमीप्रमाणे ऑफिसला जाऊ लागला होता. आदित्य आणि दीपा मात्र जाम खूष होते. कारणच तसं होतं ना. त्यांचा "बाबा" आता त्यांच्यासाठी खूप वेळ देत होता. सकाळी सकाळी छानपैकी मजा-मस्ती करत आंघोळ व्हायची तिघांची. मग नास्ता करून दोघांनाही शाळेत सोडायला जायचा. शाळा सुटण्याचा अगोदरच त्यांचा बाबा हजर असायचा. आता भार्गवी ताई येत नव्हती शाळेतून घरी आणण्यासाठी. शाळेतून ते तसेच भार्गवीकडे जायचे आणि अविनाश पुन्हा ऑफिसमध्ये. थोडयावेळाने अवि घरी यायचा, तोपर्यंत आदित्य आणि दिपाचा homework झालेला असायचा भार्गवी ताई कडेच. मग बाबा आला कि धमाल सुरु व्हायची. छान जेवण बनवून द्यायचा " बाबा " त्यांना. ते खाऊन मग रात्री गोष्ट सांगायचा. गोष्ट ऐकतानाच झोपी जायचे दोघेही, छान ना…. 

                   त्यात कमी होती ती फक्त सुरेखाची. अविनाश मुलांसोबत कितीही आनंदी वाटला तरी तो आतून पुरता ढासळलेला होता. सुरेखाची खूप आठवण यायची त्याला. एवढा सोन्यासारखा संसार ती अर्ध्यावर सोडून गेली होती. मुलं काय ती तर लहान होती अजून पण त्यांना किती दिवस तो खोटं बोलणार होता. त्याला खूप रडावसं वाटे. पण त्यांच्या समोर तो रडू शकत नव्हता. असा एकही दिवस गेला नसेल कि त्याला सुरेखाची आठवण झाली नसेल. सुरेखा असती तर किती बरं झालं असतं असा विचार तो नेहमी करायचा.  

                 ऑफिसमध्येही अविनाश आता लक्ष देऊ लागला होता. खूप सुट्टया झाल्या होत्या. शिवाय सुरेखाही त्याच ऑफिस मध्ये कामाला होती. त्यामुळे बॉसने ते सगळं सांभाळून घेतलं होतं. तरीदेखील office management ने अविनाशला नोटीस दिली होती. त्यात बॉस त्याची काही मदत करू शकत नव्हता. नोटीस होती कधीही कामावरून काढून टाकण्याची. थोडे दिवस अविनाश त्याच tension मध्ये होता. जॉब त्याला सोडायचा नव्हता. कारण सुरेखाच्या आजारपणात पाण्यासारखा पैसा खर्च झाला होता. आणि आता तर तो एकटाच कमावणारा होता. बॉसने त्याची नोकरी जाणार नाही याची हमी अविनाशला दिली. " तुझा जॉब जाणार नाही ते मी बघतो. पण आता सुट्टया नाही घेऊ शकत तू . शिवाय उरलेले कामही खूप आहे , तेही तुला संपवावे लागेल. तुझी condition काय आहे ते कळते आहे मला. पण management ला मी Handle करू शकत नाही. तुझा जॉब मी वाचवतो, कसा टिकवायचा हे तुला बघावं लागेल. " बॉस अविनाशला बोलून गेला. 

                आणि पुन्हा एकदा अविनाशची धावपळ सुरु झाली, यावेळेस त्याची नोकरी वाचवण्यासाठी. तसंच सुरु झालं पुन्हा. सकाळी लवकर उठून स्वतः बरोबर त्या दोघांचा डब्बा तयार करायचा, पटापट आंघोळ घालून शाळेची तयारी करायचा आणि तसाच धावत धावत जाऊन शाळेत सोडायचा. तिथूनच तो ऑफिसला पळायचा. पहिला कधीतरी उशिरा येणारा अवि, हल्ली रोज उशिरा येऊ लागला होता. आदित्य आणि दिपाला घरी आणण्याची जबाबदारी पुन्हा भार्गवीकडे आली होती.  आता तर रोज भार्गवी त्यांना शाळेतून घरी आणण्यासाठी. बरं, शाळेत सोडायला तरी जायचा अविनाश सुरुवातीला,हळूहळू तेही बंद झालं. सकाळीच उठून अविनाश दोघांची तयारी करायचा आणि त्यांना भार्गवीकडे सोपवून ऑफिसला निघून जायचा.खरतरं आदित्यला हे मूळीच आवडत नव्हत, तरी त्याचा बाबा किती धावतो आहे ते तो बघत होता.म्हणून तो काही बोलायचा नाही. भार्गवीचं मग दोघांची काळजी घ्यायची. त्यांना शाळेत सोडण्यापासून संध्याकाळी घरी आणेपर्यंत. घरी आले कि तीच त्यांचा अभ्यास घ्यायची. हल्ली दोघांचे जेवण सुद्धा भार्गवीकडे होऊ लागले होते. अविनाश उशिरा घरी यायचा. एवढया उशिरा घरी येऊन कधी तो जेवण बनवणार आणि त्यांना भरवणार. तो घरी यायचा तेव्हा दिपा झोपलेलीच असायची. आदित्य तेवढा बाबाची वाट बघत जागा असायचा. बाबा आला कि ते घरी जायचे आणि बाबांनी गोष्ट सांगितल्यावर झोपी जायचे. परंतू अविनाश नाही झोपायचा. ऑफिसचे काम करत बसलेला असायचा रात्र- रात्रभर. फार उशिरा झोपायचा. 

               अशातच ३ महिने निघून गेले. अविनाशच्या कामाचे tension जराही कमी झालं नव्हते. आदित्य आणि दीपाला त्यांची आई कधी गावावरून येणार हे माहित नव्हते.त्यांना सांगायलाच कोणी नव्हते. त्यांचा " बाबा " त्यांना काही क्षणासाठीच दिसायचा, सकाळी उठल्यावर आणि रात्री झोपताना. शेवटचा निवांत वेळ कधी मुलांसोबत घालवला होता ते अविनाशला आठवत नव्हतं. आदित्य आणि दिपा तसे लहान होते,तरी आदित्यला बाबाची धावपळ कळत होती. त्यामुळे बाबाला आपल्याकडून काही त्रास होणार नाही याची पुरेपूर काळजी घ्यायचा तो.सुट्टीच्या दिवशीसुद्धा अविला मुलांना वेळ देता येत नव्हता. सुरेखा गेल्यापासून भार्गवीची खूप मदत झाली होती. तिच्यामुळे अविनाश कामावर लक्ष देऊ शकत होता,नाहीतर त्याने काय केल असते. धावपळ करून त्याची तब्येत खालावली होती. बॉसला सगळं समजत होते,परंतु तो काही करू शकत नव्हता. कसा हसरा चेहरा होता अविचा , पूर्ण झाकोळून गेला होता अवि ,tension मुळे.   

              अश्यातच एक दिवस, सकाळी अविनाश दोघांना उठवायला गेला तेव्हा दीपाचं अंग थोडं गरम जाणवलं त्याला. तापच होता तिच्या अंगात. तडक त्याने बॉसला call केला. अवि काही बोलणार तेवढयात पलीकडून बॉसचा आवाज आला, " बरं झालं तूच call केलास ते, मीच तुला call करणार होतो. आज एक महत्वाची मीटिंग आहे,Main branch मधले सर येणार आहेत. लवकरात लवकर ये ऑफिसला. " अविनाश समोर बिकट प्रसंग होता, जॉब कि मुलगी. डोक्यावर टांगती तलवार जणू. तसाच दीपाला घेऊन तो भार्गवीकडे आला. " भार्गवी.... दीपाला ताप आला आहे गं …. बघ गं जरा… " भार्गवीने दीपाला घरात घेतलं. आदित्य सोबत होता. " बघशील ना तिला... " अविनाश म्हणाला. भार्गवीने त्याच्याकडे पाहिलं. डोळ्याच्या कडा पाणावल्या होत्या. भार्गवीने मानेनेच " हो " म्हटलं. तसा तो धावतच गेला ऑफिससाठी. आदित्यला "Bye" ही नाही केलं त्याने आज. दीपाला डॉक्टर कडून तपासून आणले त्यामुळे आज दोघांनाही शाळेत पाठवलं नाही. आदित्य आपल्या बहिणीजवळ बसून होता. भार्गवी त्यांना लांबूनच पाहत होती. थोडयावेळाने आदित्य बाहेर जाऊन बसला. भार्गवी त्याला घरात घेऊन जाण्यासाठी आली. " चल आदित्य, घरात चल … बाहेर कशाला बसतोस… " काहीच बोलला नाही तो. भार्गवीला कससं झालं. " काय झालं रे आदि… " भार्गवी बाजूला जाऊन बसली त्याच्या. " बाबा खूप बदलला आहे ना ताई... "," का रे … काय झालं ? " ,"आता कुठे येतो तो शाळेत सोडायला… घरी पण तूच आणतेस ना. रात्रीच जेवण पण करत नाही. तो तरी जेवतो ते माहित नाही, मला रात्रीची कधीतरी जाग येते तेव्हा पण तो काम करत असतो. झोपतो कधी काय माहित. सुट्टीच्या दिवशी कामाला जातो. पहिला फिरायला घेऊन जायचा. आता घरीच उशिरा येतो. आमच्याकडे बघत सुद्धा नाही. आज पण दीपाला बरं नाही ना, तरी तो ऑफिसला गेला. आई तर दोन-दोन दिवस जायची नाही घरातून बाहेर दीपाला बरं नसलं कि. जवळच बसून रहायची. आता रात्रीची गोष्ट पण सांगत नाही. मला वाटते बाबाला आम्ही आवडत नाही आता. " यावर भार्गवीकडे काहीच शब्द नव्हते, तरी ती बोलली," तसं नाही रे… तू बघतोस ना किती धावत असतो ते. त्याच काम वाढलं आहे ना म्हणून तुला तसं वाटत असेल. तुमच्यासाठीच तो करतो आहे सगळं " ,"  आणि आई… तिला काहीच वाटतं नाही आमच्याबद्दल. ती कधी येणार गावावरून तेही सांगत नाही बाबा मला. तुला माहित आहे का ग ताई ? " भार्गवीच्या डोळ्यात पाणी आलं. ती तशीच उठून गेली घरात.  

             भार्गवीने अविला call केला," Hello… कशी आहे दिपा … ताप उतरला का ? "," हो… तसा ताप नाही आहे आता. डॉक्टरने औषध दिले आहे. रिपोर्ट संध्याकाळी मिळणार आहेत." ," हो ते मी आणतो येताना, तू फक्त दीपाकडे लक्ष ठेव. " म्हणत अविने फोन cut केला. रात्री ऑफिस मधून येतानाच तो डॉक्टरकडे दीपाचे रिपोर्ट आणण्यासाठी गेला. " ये ये अविनाश… बस " ," दीपाचा ताप उतरेल ना डॉक्टर ? " ," ताप उतरला आहे , पण काहीतरी वेगळे सांगायचे आहे तुला. " तसा अवि सावरून बसला. " काय झालं डॉक्टर ? " , " दीपाला आधी कधी मोठा आजार वगैरे झाला होता का ? " ," तसा नाही कधी, का … काय झालं ? "," दीपाला कधी मैदानात नेतोस का खेळायला ? " ,"पहिला घेऊन जायचो, आता वेळ नाही मिळत, तरीही ती जास्त खेळत नाही मैदानात, लहान आहे ना दमते लवकर ती ", तेच सांगायचे आहे तुला …दीपाला दम्याचा आजार आहे. " ते ऐकून अविच्या पायाखालची जमीनच सरकली. " कसं शक्य आहे ? " ," हो… तू आधी कधी तिच्या test's नाही केल्यास ना. आज मला वाटलं म्हणून मी स्वतः हून तिच्या test केल्या तेव्हा मला कळलं. " अवि गप्पच झाला. " एवढया लहान वयात आजार झाला आहे, तो बरा होऊ शकतो वेळेवर औषधे दिली तर. तुला खूप काळजी घ्यावी लागेल . " अविनाश औषध आणि रिपोर्ट घेऊन घरी आला. आदित्य आज त्याची वाट बघत नव्हता. दीपाच्या शेजारीच तो झोपला होता. अविला पाहिलं तशी भार्गवी बाहेर आली. " रिपोर्ट नॉर्मल आहेत ना दीपाचे. " अवि काहीच बोलत नव्हता. भार्गवीने त्याच्या हातातून रिपोर्ट घेतले आणि तीही गांगरून गेली. " आपण दुसऱ्या डॉक्टरला दाखवूया दीपाला. एवढया लहान मुलीला "दमा" कसा होऊ शकतो. हे रिपोर्ट चुकीचे आहेत. " भार्गवी रडलेल्या स्वरात म्हणाली. अविनाशने तिला शांत केलं. " हे बघ… डॉक्टरचे रिपोर्ट बरोबर आहेत. चूक आपली झाली आहे, मी लक्ष देण्यात कमी पडलो. sorry सुरेखा …. मी एकटा नाही सांभाळू शकत यांना… " अवि आभाळातल्या चंद्राला पाहून बोलला. थोडावेळ शांतता. " आता एक करायला हवं. तो आजार बरा होऊ शकतो. वेळच्या वेळी औषध घेतली तर. मीही लक्ष देईन पण तुझी जबाबदारी वाढली आहे आता. करशील ना मदत मला… ? " भार्गवीने होकारार्थी मान हलवली आणि अविनाश नेहमी प्रमाणे त्या दोघांना घेऊन घरी आला.  

               दीपाचा ताप उतरला होता आणि दम्याची औषधे सुरु झाली होती. भार्गवीचं लक्ष असायचं नेहमी तिच्यावर. शाळेला घेऊन जाताना आणि घरी आणताना ती दीपाला उचलून घ्यायची, चालून चालून दम लागू नये म्हणून. आदित्यचीही ती काळजी घ्यायची. भार्गवी तर पूर्णपणे गुंतून गेली होती दोघांमध्ये अगदी. पण अविनाशचं tension अजून वाढत जात होतं. आधीच खूप खर्च झालेला, त्यात दीपाच्या आजाराची भर पडली होती. तो खर्च वाढला होता. त्यात शाळेचा खर्च,घरचा खर्च. ऑफिसचे tension. काम संपत नव्हतं. अपूर्ण झोप, शरीराला आराम नाही. नुसती धावपळ. संपूर्ण तेज उतरलं होतं त्याचं. मधे तोही आजारी होता तरी ऑफिसला आलेला होता. अंगावर काढलं होतं त्याने आजार.

              गेले काही दिवस त्याला अस्वस्थ वाटत होतं.गेले दोन दिवस झोपही पुरेशी झाली नव्हती. त्यात आज मीटिंग होती महत्त्वाची. दीपाला सकाळचे औषध देऊन तो निघाला ऑफिसला. घराच्या बाहेर पडला तसा त्याला गरगरल्यासारखं झालं. लगेच त्याने दरवाजाचा आधार घेतला. थोडयावेळाने बरं वाटलं तसा तो निघाला ऑफिसला. मीटिंग पार पडली परंतु एक महत्वाचं काम त्याच्या डोक्यावर येऊन पडलं. दोन दिवसात त्याला ते द्यायचे होते. आधीच इतर कामाचे tension होते, नवीन कामाचं वाढलं होतं. घरी दीपा आजारी, तिला आज पुन्हा डॉक्टरकडे चेकअप साठी घेऊन जायचे होते, Light Bill आले आहे , ते भरायचे आहे. अपूर्ण झोप, अर्धवट जेवण. कितीतरी विचार डोक्यात. ऑफिसमध्ये चालता चालता पुन्हा त्याला चक्कर आली. यावेळेस जवळ काहीच नव्हतं आधारासाठी. तसाच तो खाली पडला. ऑफिस मधल्या लोकांनी त्याला हॉस्पिटलमध्ये admit केलं लगेच.    

               अविनाशला जाग आली तेव्हा तो हॉस्पिटलमध्ये होता. बाजूला भार्गवीचे वडील होते बसून. " काका …. मी इकडे कसा ? " ," अरे तुला चक्कर आलेली ऑफिस मध्ये म्हणून तुला admit केला इकडे. कालपासून तू इकडेच आहेस." ते ऐकून अविनाश बावरला. " काल…. कालपासून इकडे आहे. आणि आदित्य , दिपा.…. " ," ते आहेत आमच्याकडे… तू आराम कर. " ," नको… चला काका, मला जायला हवं घरी… आदित्य वाट बघत असेल घरी. " काकांनी त्याला थांबवला,"हे बघ…. घाई करू नकोस. तुला डॉक्टर संध्याकाळी discharge देणार आहेत… " ," संध्याकाळी कशाला.... आणि कालच सोडायचं ना… चक्कर तर आली होती फक्त " ." शांत हो जरा अवि… डॉक्टरला तुझाशी काही बोलायचे आहे म्हणून तुला थांबवलं आहे… शांत हो please… " ते ऐकून अविनाश शांत झाला. तो थांबला तर होता हॉस्पिटलमध्ये पण त्याच सगळं लक्ष होत ते आदित्य आणि दीपाकडे. 

               संध्याकाळी डॉक्टर आले. त्यांनी अविनाशला discharge दिला आणि त्याला आपल्या कॅबीनमध्ये बोलावले. " कसं वाटतंय तुम्हाला अविनाश ? ","ठीक आहे जरा. बर वाटतंय . ऑफिसमध्ये कामाचं tension , झोपही झाली नाही आणि काल जेवलोच नाही म्हणून चक्कर आली असेल मला." ,"तुला अशक्तपणा जाणवत असेल ना… आधी कधी आजारी पडला होतास का ? " ,"तसा नाही कधी पण या महिन्यात दोनदा आजारी होतो, येवढा नाही पण ."," OK... मला काही सांगायचे आहे तुला म्हणून तुला बोलावले मी. तुझ्या काकांना सांगितलं आहे मी , पण मला वाटलं कि तुलाही सांगावे. "," बोला डॉक्टर " ," तुला चक्कर येण्याचे कारण अशक्तपणा नाही. " ," मग... " डॉक्टरने एक मोठा pause घेतला, " अविनाश... तुम्हाला Blood cancer आहे. " डॉक्टरचे ते बोलणे ऐकून अविनाश जवळपास कोसळलाच. " काय बोलताय तुम्ही डॉक्टर ? " ," हो अविनाश…. तुमची blood test करताना माझ्या assistant ला काहीतरी वेगळं वाटलं म्हणून त्याने मला बोलवलं. मग मी ही वेगळ्या वेगळ्या test करून पाहिल्या तेव्हा ते conform केला मी. " अविनाशने काकांकडे पाहिलं. ते रडत होते. " काका.... काय झालं हे.... काय करायचं आता ? " अविनाश थोडयावेळाने शांत झाला. " कोणती stage आहे माझी ? " " 2nd stage वर आहात तुम्ही. तो अजूनही ठीक होऊ शकतो. आपल्याकडे medicine आहेत. operation ने ठीक होऊ शकतो. " ," किती वेळ आहे माझ्याकडे ? "," तशी blood cancer ची 2nd stage आहे, तुम्ही अजूनही ठीक होऊ शकता. " ," किती वेळ आहे माझ्याकडे डॉक्टर ते सांगा "," अजून तरी ७-८ महिने … त्या अगोदर operation वगैरे करून तुम्ही ठीक होऊ शकता. आजपासूनच आपण औषधे चालू करूया आणि लवकरात लवकर admit व्हा तुम्ही. तुमच्या कुटुंबाला कळवा हे ","आणि ही औषधे घ्या जाताना." डॉक्टरने काकांच्या हातात चिट्ठी दिली.काका अविनाशला घेऊन खाली आले. दोघेही गप्प गप्प होते. अविनाश अचानक हसायला लागला. " काय झालं अवि ? " काकांनी विचारलं," नाही… काही नाही. डॉक्टर बोलले तुझ्या कुटुंबाला कळव.…… आदित्य,दीपाला त्यांची आई कुठे आहे ते अजून माहित नाही….blood cancer काय असतो ते त्यांना काय कळणार … " ," डॉक्टर बोलले ना तू ठीक होशील ते " ," ठीक… ? ७-८ महिने आहेत आणि ठीक सुद्धा होऊन मी ? "त्यावर काका काही बोलले नाहीत. " काका... मला  वचन द्या " ," कोणतं ? " ," हि गोष्ट फक्त आपल्या दोघांमध्येच राहिलं… भार्गवी आणि काकूला काही सांगायचे नाही… " ," Please काका …. माझ्यासाठी……  Please " मग त्यांना अविनाशचे ऐकावेच लागले.          

              औषधाच्या दुकानातून अविनाश औषध घेत होता. दुकानदाराने एक औषधाचे पाकीट देताना सांगितलं ," ह्या गोळ्या एका महिन्यातच संपवा, याची expiry date एका महिन्याचीच आहे, त्या नंतर ते टाकून द्या. " अविनाश त्याच्या विचारात गुंतला होता. " चल अविनाश... घरी चल , कसला विचार करतो आहेस ? " भार्गवीच्या वडिलांनी त्याला विचारल."Expiry date चा विचार करतो आहे. ","काय ? " ,"आपल्या Birth certificate वर जर आपली Expiry date लिहिली असती तर किती बरं झालं असतं ना. म्हणजे सगळी कामं अगोदरच आटोपता आली असती. कोणत tension मागे राहिलं नसतं. " काका निमूटपणे ऐकत होते. " थांबा काका, दोघांना chocolate घेतो… खूप दिवस त्यांना खाऊ आणून नाही दिला मी." म्हणत त्याने दोघांना chocolate घेतलं. 

              आदित्य आजही बाहेर बसला होता बाबाची वाट पाहत. जसा अविनाश गेटमधून आत आला,तसा आदित्यने धावत जाऊन त्याला मिठी मारली. दोन दिवसांनी त्याला "त्याचा बाबा" भेटला होता. " कुठे गेला होतास तू बाबा ? " अविनाशने त्याला उचलून घेतलं. घराच्या दरवाजात दिपाही आनंदाने उड्या मारत होती. खूप दिवसांनी बाबा आज लवकर घरी आला होता. दिपा सुद्धा त्याला जाऊन बिलगली. अविनाशने तिलाही उचलून घेतलं आणि आपल्या घरी आला. भार्गवीला सुद्धा त्या सगळ्यांना एकत्र पाहून आनंद झाला. थोडावेळ अविच्या तब्येतीची चौकशी करून ती निघून गेली. मग अविनाश जेवणाच्या तयारीला लागला. छानपैकी त्याने दोघांच्या आवडीचे जेवण केला होता आज. स्वतःच्या हाताने त्याने दोघानाही भरवलं. स्वतःही जेवला. दीपाला औषध देऊन स्वतः औषध घेतलं. दीपा झोपून गेली, आदित्यही झोपला होता. अविनाश मात्र बाल्कनीत येऊन बसला होता. झोप येत नव्हती, एवढं सगळं होऊन झोप कशी लागेल ? . थोडयावेळाने आदित्य बाहेर आला, " काय रे आदी… झोपला होतास ना तू … " ," नाही , मला गोष्ट नाही सांगितलीस तू …. मग झोपू कसा ? " त्याच्यामागून दीपा ही आली. " बाबा …. इकडे का बसलाय ? " , " असंच गं दीपा… बसा इकडे तुम्हीपण. " दोघे अविच्या आजूबाजूला बसले. छान हवा होती बाहेर. थोड्यावेळाने आदित्य बोलला, " कुठे गेला होतास बाबा ? " ," काम होतं रे जरां, म्हणून आलो नाही. घाबरलास का तू ? " , " मी नाही घाबरलो. दीपाला भीती वाटते ना काळोखाची. मग ती रडत होती रात्रीची… " अविनाशने दीपाच्या डोक्यावरून हात फिरवला. " घाबरायचं नाही हा बाळा आणि रडायचं पण नाही. मी आहे ना . " दीपाला त्याने मांडीवर उचलून घेतलं. आदित्य पुढे म्हणाला," मला वाटलं तूपण गावाला गेलास… आई सारखा. " अविनाशला कससं झालं." बाबा …. मी कधी होणार मोठा…. आणि मी मोठा झालो कि तूपण मोठा होणार ना अजून. "," हो रे …. खूप मोठा हो…चांगला कामाला जा… चांगला हो… मुलं मोठी होतात रे, बाबा कधी मोठा होत नाही. तो तेवढाच राहतो. " ," बाबा …. आई कधी येणार ? " इतका वेळ शांत असलेली दीपा बोलली. अविनाश कडे उत्तर नव्हते. " कुठे आहे आईचा गाव ? " अविनाशने वर पाहिलं. आज अमावस्या होती त्यामुळे बऱ्यापैकी तारे-चांदण्या चमकत होत्या. " ते बघ.…. वरती… ती चांदणी आहे ना तिकडे आहे तुझी आई… रोज बघत असते तुम्हाला." अविने दीपाला सांगितलं," मग आपण जाऊया का तिकडे…  आईच्या गावाला…. " दीपा म्हणाली. "जाऊया हा…. … नक्की जाऊया….  सगळे एकत्र जाऊया हा आपण…"  अविचे डोळे भरून आले होते. " बाबा… तुझ्या मांडीवर झोपू का…. खूप दिवस झोपलोच नाही तुझ्या मांडीवर आणि मला गोष्ट पण सांग हा… " आदित्य म्हणाला. " झोप हा बाळा झोप… " मग दोघेही त्याच्या मांडीवर डोक ठेवून झोपले. आणि अविनाशने गोष्ट सुरु केली. दोघेही काही क्षणात झोपी गेले. पण अविनाश तसाच बसून होता. गोष्ट तर कधीच थांबली होती. डोळ्यातून पाणी येत होता ना त्याच्या . रडत बसला होता तो कधीचा. खूप दिवसाचं साठलेलं पाणी बाहेर येत होतं. 

           पुढच्या दिवसापासून पुन्हा रुटीन सुरु झालं. दोघांची औषध सुरूच होती. अविनाश जरा बारीक झाला होता. दीपाची काळजी घेण्यासाठी भार्गवी तरी होती. अविनाश कडे कोण बघणार ? त्यात त्याला झालेला आजार. भार्गवीच्या वडिलांनी दिलेलं वचन पाळल होतं. अविने त्यांच्या ऑफिसमध्ये ही सांगितल नव्हते. जॉबच tension कमी झालं नव्हतं. pressure अजून वाढत चाललं होतं. त्यात एकदा अचानक, दीपा शाळेत खेळत असताना तिला दम्याचा attack आला. बेशुद्धच झाली ती शाळेत. अविनाश त्याची मिटिंग तशीच अर्ध्यावर सोडून आला. 

           दीपाला admit केलं होतं लगेच. अविला सुरेखाचे हॉस्पिटल मधले दिवस आठवले. भार्गवीही होती तिथेच. तिच्या आईने तर नवस केला होता देवाकडे, दीपासाठी.  जरा तब्येत बिकट होती दीपाची. सगळ्यांनी मग तिला चांगल्या मोठ्या हॉस्पीटल मध्ये हलवण्याचा निर्णय घेतला. लगेच admit केलं तिला. डॉक्टरने तिला चेक केलं आणि एक operation करण्याचा निर्णय घेतला. त्याने ती बरी होणार होती. प्रश्न होता तो पैशाचा. एवढी रक्कम अवि आणि भार्गवीच्या कुटुंबाकडे नव्हती. बँक कडून लोन घ्यायचे झाले तरी त्याला वेळ लागणार होता. परंतु अविनाश च्या ओळखीने लोन भेटलं, ते घर गहाण ठेवून. दुसरा पर्याय नव्हता त्याच्याकडे. दीपाच operation झालं. तरी निदान महिनाभर तिला हॉस्पिटलमध्ये राहावं लागणार होतं. पेचप्रसंग, आधीच हॉस्पिटलमध्ये अविनाशला आठवडा झाला होता. त्यात अजून एक महिना. दीपाला सोडून तो ऑफिसला जाऊ शकत नव्हता म्हणजे जॉब गेलाच. आणि झालंही तसंच. नोकरी गेली अविनाशची. अविनाश management ला काही उत्तर देऊ शकत नव्हता. तो तसाच त्याचा resignation letter घेऊन बाहेर आला ऑफिसच्या .

           भार्गवीच्या घरी ही बातमी पोहोचली होती. ते काही मदत करू शकत नव्हते. आदित्य भार्गवीकडेच असायचा. कधीतरी तो दीपाला पाहायला जायचा हॉस्पिटलमध्ये. अविनाश रात्रीचा तेवढा घरी यायचा. सकाळी उठून पुन्हा हॉस्पिटलमध्ये दीपाकडे जायचा. आता त्याला ऑफिसला जायचे नव्हते काही. दीपा आता बरी होत होती. किमान २० दिवस तरी ती होती हॉस्पिटलमध्ये. अविनाशची औषध चालू होती. खरं तर त्यालाही admit होण्यास सांगितलं होतं.परंतु तो जर admit झाला तर दोघांचे हाल होतील म्हणून त्याने तो विचार बाजूला ठेवला. दीपाला आता घरी सोडलं होतं, औषध चालूच होती तिची. लवकरात लवकर अविनाशला नवीन जॉब शोधावा लागणार होता. त्याच bank account जवळपास रिकामं झालं होतं. लोनचे पैसे बँकेत भरायचे होते. औषधांचा खर्च, घराचा खर्च  यासाठी तरी अविनाशला नवीन जॉब हवा होता. 

           पण नशीबाला अविनाशच सुख नकोच होतं. बँकचे हप्ते भरायला वेळ लागला. अविकडे पैसेच नव्हते भरायला बँकेत. बँकने घर ताब्यात घेतलं. सुरेखा सोडून गेल्यापासून नशीब अविनाश वर रूसल होत. त्याला ते घर सोडावंच लागलं. भार्गवीला तर आज बाहेरचं यायचा नव्हतं. सगळेच रडत होते. भार्गवीच्या वडिलांनी खूप प्रयन्त केले घर वाचवायचे, परंतु बँकवाले तयारच नव्हते. अविनाशने bag भरल्या आणि त्याने सगळ्यांचा निरोप घेतला. आदित्य आणि दीपा ,भार्गवीला सोडायलाच तयार नव्हते. त्यांना जावेच लागणार होते. एक कुटुंब वेगळं होणार होतं. अविने आदित्य आणि दीपाला गाडीत बसवून सामान भरलं. " भार्गवी… मी येणार हा भाऊबीजला तुला भेटायला… " अवि म्हणाला आणि भार्गवीने त्याला मिठी मारली," काय झालं हे सगळं …. पहिली वहिनी गेली आणि आता तुम्ही सगळे जात आहात." , " जावेच लागेल ना… आठवतंय तुला मी बोललो होतो ते, आपलं आयुष्य लोकल ट्रेन असते. आज माझं स्टेशन आलं बहुतेक. चल मी निघतो… " ," कुठे रूम घेतलीस तो पत्ता दे मला… आणि दोघांची काळजी घे. नाहीतर दोघांना माझ्याकडे राहू दे. ","नको भार्गवी…. खूप मदत केलीस तू… तुझ्या सारखी बहिण सगळ्यांना भेटू दे. तू नसतीस तर मी काहीच करू शकलो नसतो. thanks for everything thing……. " थोडावेळ कोणीच काही बोलले नाही. अविनाश निघाला तेव्हा सगळेच रडत होते.

          आता प्रश्न होता तो राहायचा. अविनाशने एक रूम बघितली होती, भाडयाने. रूम बऱ्यापैकी होती, तरीसुद्धा मोठ्या घराची सवय असलेल्या दोघांना ती लहान वाटत होती. अविनाशला लवकरात लवकर नवीन जॉब पाहिजे होता. एक मिळाला जॉब. पगार कमी होता, तरी नवीन रूमचे भाडे, दोघांच्या औषधाचा खर्च,म्हणून तो राहिला जॉबला. खर्च तरीही भागत नव्हता. कसबस घर चालू होतं. पैसेच हातात उरत नव्हते. शाळेचा खर्च होताच. अविनाशची तब्येत खूप खालावली होती दरम्यान. वरचेवर तो आजारी पडायला लागला. त्यामुळे कामावर पुन्हा सुट्ट्या होऊ लागल्या. दोन वेळचे जेवण कठीण होऊन गेले. जास्त खर्च औषधांवर होत होता. आदित्यला ते कळत होतं. बाबाची तब्येत ठीक नसते ते त्याला दिसत होतं. शाळेत असताना काही प्रश्न नव्हता, शाळेतून घरी आले कि ते दोघेच असायचे. आपली आई आता परत येणार नाही हे त्याला कळल होतं. आणि भार्गवी ताई नव्हती आता. त्यामुळे तोच दीपाला सांभाळायचा. तिच्या सोबत खेळायचा,तिचा अभ्यास घ्यायचा. तिचं औषधपाणी करायचा. सगळ करायचा. अविनाशने त्याला औषधाचे दुकान दाखवून ठेवलं होतं, कधी काही गरज लागली तर. आदित्य रात्री जेवताना अर्धच जेवायचं. कारण बाबा आपल्यासाठी उपाशी राहतो हे त्याला माहित होतं. आपण कमी जेवलो तर बाबाला जेवायला मिळेल म्हणून उगाचच पोट भरलं म्हणून सांगायचा. 

         अविनाशला आता कळून चुकलं होतं कि आपली last stage चालू झाली आहे. अगदी बारीक झाला होता तो. सारखा आजारी राहायचा. थोडे दिवस तो जायचा ऑफिसला, आजार अंगावर काढून. नंतर त्याला घरातून बाहेर पडणं अशक्य होऊ लागलं. त्या दोघांना कोण शाळेत घेऊन जाणार मग. त्या दोघांची शाळा सुटली तेव्हापासून. अविनाशचा जॉब गेला दरम्यान. औषध आणायला तेवढा बाहेर पडायचा घराच्या. घरातले पैसे संपत आले होते. काय करावं ते सुचत नव्हतं अविला. 

         गेल्या दोन दिवसांपासून शहरात वातावरण जरा तंग होते. तोडफोड , दंगली चालू होत्या. अविनाशच औषध संपलं होतं.घरातले कालपासून जेवले नव्हते कोणी. सगळीच दुकाने बंद होती. अविनाशची तब्येत अजून बिघडली. त्यात दीपाचे औषध संपले. आता काहीतरी करायलाच पाहिजे. दोघांनाही औषधाची गरज होती. पण पैशाची कमतरता होती. अविनाशला चालण्याची ताकद नव्हती. तो कालपासून झोपून होता. त्याने आदित्यकडे पैसे दिले आणि दीपाचे औषध आणायला सांगितले.आज सगळी दुकाने उघडली होती.आविनाशने आदित्यला दुकानाचा रस्ता दाखवला होता. तसा आदित्य निघाला. दीपा अविनाशच्या बाजूला बसली होती. " बाबा…. तुला गोष्ट सांगू का मी….मग तू झोप हा… " दीपा म्हणाली. " सांग हा बाळा… " दीपाने गोष्ट सुरु केली. तिकडे आदित्य दुकानात पोहोचला. दीपाची औषधे घेतली त्याने. आणि तो घरी येण्यास निघाला. 

         इतक्यात मागून आवाज आला. " पळा…पळा…" आदित्यला काहीच कळत नव्हते. दंगल पुन्हा सुरु झाली होती. जो तो पळत होता. आदित्य घाबरला. त्याला कळत नव्हते नक्की काय झालं ते. आदित्य पळू लागला. इकडे अविनाशने घरातून बाहेरचा आवाज ऐकला. आदित्य बाहेर होता. पण अविनाशच्या अंगात तेवढी ताकद नव्हती, उठून बाहेर जाण्याची. आदित्य पळत होता. सगळीकडून लोकं सैरावैरा धावत होती. दुकानांवर दगड फेकत होती. तोडफोड चालू झालेली पुन्हा. आदित्य रस्ता पूर्णपणे विसरला होता. परंतु हातातली दीपाची औषधं वाचवण्यासाठी तो पळत होता. अचानक एका दिशेने एक दगड भिरभिरत आला आणि त्याने आदित्यच्या कपाळाचा वेध घेतला. आदित्यचा तोल गेला आणि तो खाली पडला. हातातली औषधं त्याने खाली पडू दिली नव्हती. तो उठून बसला रस्त्यावर. सुन्न झालेला अगदी तो. डोळ्यासमोर अंधार झालेला. कानाने तर काही ऐकूच येत नव्हतं. थोड्यावेळाने तो भानावर आला. कपाळावर मोठी जखम झाली होती त्याच्या. भळाभळा रक्त वाहत होतं. काय करावं सुचेना. अजूनही रस्त्यावर दंगे चालू होते. तो सावरून उभा राहिला. अंगातला शर्ट रक्ताने लाल झाला होता. हातात दीपाची औषधं. घरी तर जायलाच हवं पण रस्ता कुठे ठाऊक होता, हरवलेला तो. डोक्यात प्रचंड वेदना, रक्त अजूनही वाहत होतं. आदित्य मग एखादा आडोसा शोधू लागला. दंगे थांबले कि घरी जाण्यासाठी. थोडासा चालला आणि पुन्हा डोळ्यासमोर अंधार झाला. बाजूलाच असलेल्या झाडाखाली जाऊन तो बसला. कालपासून पोटात काही नाही. अंगातली उरली सुरली ताकद त्याने एकटवली आणि पुन्हा तो उभा राहिला. परंतु तेवढा ताण त्याच्या लहान शरीराला जमला नाही. आदित्य तिथेच खाली बसला , हातातली औषधं घट्ट पकडून. 

          दीपाला गोष्ट सांगताना दम लागला होता. तिच्याही पोटात काही नव्हते.औषध संपले होते. ती रडू लागली. अविनाशने तिला हातानेच खूण करून बाजूला झोपायला सांगितले. तशी दीपा त्याच्या छातीला बिलगून झोपली. थोडावेळ तिच्या श्वासांची जाणीव अविनाशला होत होती. हळूहळू कमी होत होत ती कायमची बंद झाली अस अविनाशला जाणवलं. अविनाशने तिला हलवलं. दीपा शांत झाली होती. तेव्हाच अविनाशच्या छातीत एक जोरदार कळ आली … " दिपा…… " अविनाश मोठयाने ओरडला. बाहेर चाललेल्या दंग्यात तो आवाज कोणालाच ऐकू आला नाही.   

         सुमारे दोन तासांनी शहरातलं वातावरण नॉर्मल झालं. पोलिस आता रस्त्यावर उतरले होते. खूप जणांना पोलिसांनी पकडून नेलं होते. अनेकजण जखमी झाले होते. त्यांना हॉस्पिटलमध्ये पाठवत होते. अजून काही नाही राहिले ना , हे बघत पोलिस, हवालदार सगळीकडे फिरत होते. दोन हवालदार फिरता फिरता त्या झाडाखाली आले. " अरे बघ…. कोणीतरी बसला आहे इथे…. "," कोण रे…… हो… हो… लहान पोरगा दिसतोय… लपला असेल. डोक्यावर केवढी जखम झाली आहे बघ… सगळा शर्ट भरला आहे रक्ताने."," ये पोरा… चल, तुला हॉस्पिटल मध्ये नेतो… चल रे " आदित्य अजिबात हालचाल करत नव्हता. तेवढयात एक पोलिसांची गाडी येताना दिसली. तशी त्या दोन हवालदारांनी गाडी थांबवली. " साहेब…. तिकडे एक लहान मुलगा बसला आहे, बघा जरा. " तसे Inspector उतरले गाडीतून लगेच." ये मुला… चल तुला तुझ्या घरी सोडतो, कुठे राहतोस तू…. चल. " काहीच हालचाल नाही. Inspector ने खाली बसून त्याला निरखून पाहिलं," बिचारा…. " ,"काय झालं साहेब ? " ," त्याने जीव सोडला आहे… उशीर झाला, जखम खूप मोठी झाली आहे, जास्त रक्त गेल्याने बहुदा…. " ," साहेब काय करायचं याचं… ? " ," थोडावेळ वाट बघा इकडे. त्याचं कोणी येते का शोधत . " म्हणत inspector साहेब निघून गेले. आदित्यच्या डोक्यावर झालेला आघात खूप मोठा होता. त्याचं लहान शरीर त्याला साथ देऊ शकलं नाही. आदित्यचे प्राण निघून गेले होते कधीच, पण त्याने हातातली दीपाची औषधं खाली पडू दिली नव्हती. 

        इकडे अविनाश आणि छोटी दीपा एकमेकांना बिलगून झोपलेले होते,चिरनिद्रा. दोघांचे श्वास कधीच थांबलेले होते कायमचे. अविनाशच्या आयुष्याचे स्टेशन आलेलं होते आणि त्या दोन लहान मुलांचेही. तिघे जण आयुष्यरुपी लोकल ट्रेन मधून उतरून गेलेले होते, कदाचित अविनाश सुरेखाला आणि आदित्य, दिपा त्यांच्या आईला शोधायला निघाले होते. अविनाश म्हणाला होता ना कि सगळे एकत्र जाऊ आईच्या गावाला…. तसेच सगळे मिळून निघाले होते शेवटच्या प्रवासाला.  

---------------------------------------------------------The End-----------------------------------------------------------

" …. बाबा… " ( भाग पहिला )

                       सकाळचे ११.३० वाजत आले होते. छोटया आदित्यचे बाबा अजूनही कूठेच दिसत नव्हते. शाळेत जायला उशीर होत होता. आदित्यच्या शेजारी त्याची लहान बहिण दिपा बसली होती. तिचेही डोळे इमारतीच्या गेटला लागलेले होते कधीपासून.…" चल आदी… मी सोडते तुला शाळेत. तुझ्या बाबाला उशीर झाला आज. चल नाहीतर तुझ्या madam रागावतील तुला. " , " नको... बाबाला येऊ दे. " , " चल ना आदी… उशीर होईल तुला. " , " नको… बाबाचं घेऊन जाईल मला, नाहीतर मी नाही जाणार शाळेत.. "," ठीक आहे.. madam ओरडल्या तर मग मला सांगू नकोस हा.. " भार्गवी म्हणाली आणि तिने दिपाला उचलून स्वतःचा मांडीवर बसवलं. आता सगळेच इमारतीच्या गेटकडे पाहत होते. ५-१० मिनिटे गेली असतील… अचानक छोटी दिपा आनंदाने ओरडली… " बाबा आला , बाबा आला.. " तसा आदित्य शाळेची bag सावरत उभा राहिला… " sorry हा बच्चा... थोडा उशीर झाला, चल ,  लवकर चल..." अविनाश धावतच गेटमधून आत आला. " काय ग भार्गवी... जरा जायचे ना शाळेत घेऊन आदी ला " ," अरे त्याला बोलली मी … पण त्याला त्याचा "बाबा"च पाहिजे ना.. " अविनाश हसला. इकडे दिपा " बाबा… बाबा " म्हणत होती. अविनाश पटकन पुढे आला आणि त्याने दिपाच्या गालाचा " पापा" घेतला. " चल भार्गवी… बाय दिपा.. " " लक्ष ठेव ग दिपावर... " अविनाश गेटबाहेर जाता जाता म्हणाला. अविनाश गेला तसा भार्गवीने त्याच्या घराला कुलूप लावलं आणि दिपाला घेऊन स्वतःच्या घरी आली. " चला दिपा madam…. आता आमच्या घरी. " भार्गवी दिपाला घेऊन घरी आली. " काय ग... गेला का अविनाश आदित्यला घेऊन शाळेत …? " भार्गवीच्या आईने तिला विचारलं… " हो गं… आत्ताच आलेला तो… उशीर झाला आज त्याला " ," आणि दीपाला किती वाजता सोडायचे आहे शाळेत ? " ," आज नाही , आज सुट्टी आहे तिला. " भार्गवी दिपाकडे पाहत म्हणाली. " म्हणजे आज आम्ही दिवसभर मस्ती करणार… हो ना… दिपा. " तशी दिपा खुदकन हसली.… " काय त्या पोराच्या नशिबात आहे, देव जाणे.. किती धावपळ करत असतो… एकटा माणूस सगळीकडे कसं लक्ष देणार… " भार्गवीची आई बोलली. तशी भार्गवी पुढे आली आणि आईला शांत राहायला सांगितलं. " आई ! … तुला किती वेळा सांगितलं आहे कि या मुलांसमोर तो विषय काढू नको म्हणून, मग ते सारखं विचारात बसतात आणि मला त्यांना उत्तर द्यायला जमत नाही… पुन्हा विषय काढू नकोस… प्लीज… " भार्गवी म्हणाली आणि दिपाला घेऊन बाहेर गेली. " देवा… त्या पोराकडे लक्ष ठेव रे बाबा…. चांगल होऊ दे त्याचा… " भार्गवीच्या आईने देवापुढे हात जोडले. 
    
                 संध्याकाळ झालेली…. छोटा आदित्य शाळेत बसून बाबांची वाट बघत होता. शाळा सुटली होती केव्हाची, बाकीची मुले त्यांच्या आई-वडिलांबरोबर घरी जात होती. आदित्य त्यांच्याकडेच पाहत होता. त्याच्या ''बाबा'' ला आज पण उशीर झाला होता. गेटमधून भार्गवी येताना दिसली," चल आदी.... " , " तू का आलीस.... माझा बाबा कुठे आहे ? . "," अरे त्याला उशीर होणार आहे… म्हणून त्याने मला सांगितलं तुला आणायला. " , "मग मी थांबतो इथेच… बाबाला येऊ दे…" ," चल ना आदी. नको हट्ट करूस. तिकडे दिपा पण एकटी आहे." आदित्य तयारच नव्हता,पण छोटया दीपाची आठवण झाली तेव्हा तो तयार झाला. आणि एकदाचा आदित्य घरी आला. त्याचा बाबा आला नव्हता अजूनही. त्यामुळे दिपा आणि आदित्य, भार्गवीच्या घरी खेळत होते. रात्री ९ वाजता अविनाश घरी आला. " sorry पोरांनो... खूप उशीर झाला आज.. " म्हणत अविनाश, भार्गवीच्या घरी आला. " बाबा आला… बाबा आला... " म्हणत दोघेही धावत जाऊन त्याला बिलगले. " बर झालं तू आलास ते बाबा…. तुझी पोरं वेडी झाली होती अगदी.. " भार्गवीची आई म्हणाली. " हो… आज जरा काम होतं ऑफिसमध्ये…म्हणून उशीर झाला. " अविनाशने दीपाला वर उचलून घेतलं. " जेवलात का रे दोघेही… " ," हो... आमाला आज चोकलेट पण दिलं ताईने…" दिपा म्हणाली. " छान छान… चला आता झोपी करायला." म्हणत अविनाश स्वतःच्या घरी आला. अविनाशने त्या दोघांनाही झोपवले. जरासा काही जेवला आणि ऑफिसच्या कामात गढून गेला. रात्रीचे ११.३० वाजले होते. आणि अविनाश भार्गवीच्या घरी आला. " काय रे… झोपला नाहीस अजून… " ," हो गं… झोपतोच आहे आता…" , " ok… काही हवं आहे का तुला ? " ," नाही गं.. असंच आलो होतो, thank you म्हणायला… " ,"कश्याबद्दल ? " ," तू दिपा आणि आदित्यची काळजी घेतेस म्हणून. " गप्प बस हा अवि… नाहीतर उद्यापासून सांभाळ तू तुझ्या मुलांना… "," तसं नाही गं… तू लक्ष देतेस म्हणून., मी कधी घेणार त्यांचा अभ्यास… त्यांच्याकडे बघायलाही वेळ नसतो. तुला thanks म्हणायला सुद्धा वेळ मिळत नाही मला. तू त्यांना सांभाळतेस ते उपकारच आहेत माझ्यावर. " ," अरे वेडा आहेस का तू ?  काहीही बोलतोस. ", " बरं , उद्या पण उशीर होईल मला ऑफिसमध्ये , जरा आणशील का आदित्यला शाळेतून ? "," अरे ती सांगायची गोष्ट आहे का … तू पण ना… " ,"चल.. मी जातो झोपायला. " , " अवि.... " भार्गवीने त्याला थांबवलं."काय गं ? " , " सुरेखा कशी आहे रे ? " प्रश्न विचारातच अविनाशचा चेहरा उतरला. 

                  " ठीक आहे. " ," डॉक्टर काय म्हणाले  ? " , " अजून काही सांगता येत नाही म्हणाले… त्यांचे प्रयन्त चालू आहेत. " असं बोलून अविनाश शांत उभा राहिला…. भार्गवी मधेच बोलली. " आम्ही काही मदत करू का पैशाची… " हे ऐकताच अविनाशने नकारार्थी मान हलवली. " तुम्ही खूप करत आहात माझ्यासाठी… पैशाची कमतरता नाही आहे. कमतरता आहे ती फक्त वेळेची. वेळ अशीच निघून चालली आहे हातातून आणि हाती काहीच लागत नाही माझ्या. अजून काही माझ्यासाठी करायचे असेल तर त्या देवाकडे प्रार्थना कर , सुरेखासाठी. माझं देवाने कधीच ऐकलं नाही. बघ तुझं तरी ऐकतो का ते. " थोडावेळ शांतता. " चल, मी जातो झोपायला, सकाळी हॉस्पिटलमध्ये पण जायचे आहे लवकर.. " म्हणत अविनाश घरी आला. 

                अविनाश घरी तर आलेला झोपायला, झोप यायला तर हवी ना…. डोक्यात किती विचार चालू होते…. तळमळत होता तो बेडवर. झोपच येत नव्हती त्याला. तसाच उठून बसला अविनाश… उठून आदित्यच्या रूमकडे आला, दरवाजा हळूच उगडून त्याने झोपलेल्या आदित्यकडे पाहिलं. आदित्य , आपल्या लहान बहिणीला घेऊन शांत झोपला होता. अविनाश बाल्कनीत आला.रात्रीचे १२-१२.३० वाजले असतील. बाहेर हवा होती जराशी. अवीने वर आभाळात पाहिलं. पूर्ण चंद्र होता आज. पौर्णिमेचा चंद्र. त्याला पाहून अविला सुरेखाची आठवण झाली. अविनाश तिला पौर्णिमेचा चंद्र असंच म्हणायचा, इतकी सुरेख होती ती. म्हणून त्यानेच लग्नानंतर तिचं नाव " सुरेखा " असं ठेवलं होतं. सुरेखा म्हणजे अविनाशची बायको. Love marriage. सुरेखाची ओळख म्हणजे त्याच्या ऑफिसमधली. अविनाशने नवीन ऑफिस join केलं, त्याच्या बरोबर आठवड्याने सुरेखाने ऑफिस मध्ये entry केलेली accountant म्हणून. अविनाशच्या हाताखालीच ती काम करायची. चांगली मैत्री झालेली दोघांमध्ये. लवकरच प्रेम झालं आणि लग्नाचा निर्णय सुद्धा घेतला दोघांनी. दोघांमध्ये अजून एक गोष्ट common होती , ती म्हणजे दोघेही अनाथ होते. अविनाशचे शहरात फक्त एक चुलत काका राहायचे आणि सुरेखाचे तर कोणीच नव्हतं. त्यामुळे लग्नाला असा कोणाचा विरोध नव्हता. लागलीच लग्न झालं थाटामाटात. दोघेही चांगले कमावते होते. म्हणून एका चांगल्या सोसायटीमध्ये घर घेतलं. खूप छान ना… शेजारीही चांगले होते. भार्गवी राहायची शेजारी. तिला वाटायचं कि आपल्याला एक मोठा भाऊ असायला पाहिजे होता. अविनाश तिकडे रहायला आल्यापासून भार्गवीची तीही इच्छ्या पूर्ण झाली. भार्गवी दरवर्षी अविला राखी बांधायची आणि अविनाश प्रत्येक भाऊबीजला तिच्याकडून ओवाळून घ्यायचा. अगदी एक कुटुंबच तयार झालं होतं त्याचं.  

                   आता १० वर्ष झाली होती अविनाश- सुरेखाच्या लग्नाला. प्रेम जराही कमी झालं नव्हतं दोघांचं. त्यात अजून दोघांची भर पडली होती. ती म्हणजे आदित्य आणि दीपाची… दोन्ही मुलं छान होती. लगेचच त्यांनी दोन्ही घरं आपली करून घेतली होती. वेळ वेळ कसा निघून गेला कळलही नाही त्यांना. आदित्य ५ वर्षाचा होता आणि दिपा ३ वर्षाची होती. सगळं काही छान चालू होतं. पण अचानक काय झालं कोण जाणे. सुरेखा आजारी पडली. निव्वळ तापाचा कारण झालं आणि तिला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करावं लागलं. तो दिवस तर अविनाशला अजून आठवतो. दोन दिवस ताप उतरलाच नव्हता. आदित्य आईच्या बाजूलाच बसून होता. दिपा भार्गवीकडे होती. भार्गवीचे वडील अविनाशकडे आले. " चल बेटा… थोडयावेळाने ambulance येईल. तिला घेऊन जायलाच पाहिजे. चल तयारी कर." अविनाश सैरभैर झालेला. त्याने आदित्यकडे पाहिलं. कधीपासून तो त्याच्या आईच्या बाजूलाच बसून होता. त्याला कळतच नव्हतं, आपली आई का झोपली आहे ते. सुरेखा अंगात ताप असूनही त्याला त्याच्या आवडीची गोष्ट सांगत होती. तिकडे दीपाने रडून रडून घर डोक्यावर घेतलं होतं. भार्गवी तरी काय करणार ना. १० मिनिटात ambulance आली, सुरेखाला हॉस्पिटल मध्ये घेऊन जाण्यासाठी. सुरेखाच्या अंगात चालत जायची ताकद नव्हती. तिला stretcher वरून नेण्यात आलं. सुरेखाला जस घेऊन जाऊ लागले, तस आदित्यला कळलं. " बाबा…. आईला कुठे घेऊन जात आहेत…. बाबा. " अविनाशकडे काहीच उत्तर नव्हतं. तसाच आदित्य ambulance जवळ धावत गेला. " आई… आई … कुठे चालली तू…. मी पण येतो… " छोटया आदित्यचा निरागस प्रश्न. " कुठे नाही रे बाबा… जरा गावाला जाऊन येते मी, आपली गोष्टीतली आजी आहे ना… तिला भेटायला जाते आहे मी… लवकर येते मी… " ," आजीला भेटायला जाते आहेस तर मी पण येतो. मला पण बघायची आहे आजी." , " नको बाबा… आपण नंतर जाऊ कधीतरी. दीपाकडे लक्ष ठेव हा, आणि बाबाला कधी सोडून जाऊ नकोस हा. " ," हो नक्की. पण तू लवकर ये आई. " आदित्यचे ते बोलणे ऐकून सगळ्यांचे डोळे पाणावले. दिपा एव्हाना शांत झाली होती. भार्गवीने आदित्यचा हात पकडला. ambulance सुरु झाली. आदित्यने आईला ' टाटा ' केलं. नजरेसमोरून ambulance दूर गेल्यावर आदित्य जरा शांत वाटला. ते दोघेही भार्गवीकडे खेळत बसले. थोडयावेळाने दीपाला आईची आठवण झाली. " आई कुठे गेली ? " छोटया दीपाने आदित्यला विचारलं. " अगं , आई ना ती आजी आहे ना तिच्याकडे गेली आहे. आपल्याला चोकलेट आणायला. तुला पण देणार आणि मला पण. " तेवढयात भार्गवी आली. " ताई… आई कधी येणार ? " ," का रे आदी ? " , " अगं , आईने तर माझी गोष्टच पुरी सांगितली नाही… अर्धीच सांगितली तिने. आई आली कि ती सांगेल ना पूर्ण. " भार्गवीला ते ऐकून रडूच आलं, तशीच ती बाहेर आली रडत रडत. 

                   तो दिवस होता आणि आजच दिवस. आज २५ दिवस झाले होते. सुरेखा अजूनही हॉस्पिटलमध्ये होती. ताप अजूनही उतरला नव्हता. डॉक्टरांचे प्रयन्त चालू होते. थोडे दिवस, दिपा आणि आदित्य " आई कधी येणार " विचारायचे, हळूहळू त्यांना त्या गोष्टीचा विसर पडला. अविनाश किती धावपळ करत होता. सकाळी सकाळी हॉस्पिटलमध्ये जायचा. तिकडे थोडावेळ थांबून आदित्य आणि दीपाच्या शाळेची तयारी करायला घरी यायचा. त्यांना आंघोळ घालायचा, डब्बा करायचा, सगळ करायचा. शेवटी शाळेत सोडून यायचा. तिकडून तो ऑफिसला पळायचा. संध्याकाळी आदित्यला शाळेतून घरी आणण्यासाठी ऑफिसमधून थोडावेळ बाहेर यायचा. मग पुन्हा ऑफिसमध्ये जायचा. ऑफिस सुटलं कि पुन्हा हॉस्पिटलमध्ये.  सुरेखा जवळ.तो पूर्ण वेळ राहू शकत नव्हता. कारण आदित्य आणि दीपा. भार्गवी जरी त्यांना सांभाळत असली तरी त्यांना त्यांचे , " आई किंवा बाबा " पैकी कोणीतरी पाहिजे होतं सोबतीला. असंच चालू होतं, अविनाशची तब्येतही खालावली होती,धावपळ करून. रात्रीची झोप मिळत नव्हती पुरेशी. जेवण नाही वेळेवर. कधी कधी ऑफिसमध्ये काम करताना डोळा लागायचा त्याचा. अर्थात बॉसला त्याची परिस्थिती माहित होती. तरीही कामात चुका होऊ नये म्हणून अविनाशला दोनदा ताकीद दिली होती. तो तरी किती धावपळ करणार सगळीकडे. शेवटी माणूसच ना तो.  

                   पण छोटया आदित्यसाठी त्याचा " बाबा " म्हणजे superman होता. आई जेव्हा पासून " गावाला " गेली होती, तेव्हा पासून त्याचा " बाबा " च तर सगळं करायचा. त्यांच्या शाळेच्या तयारी पासून रात्रीच्या जेवणापर्यंत सगळ… त्यांना शाळेत घेऊन जायचा, शाळेतून घरी घेऊन यायचा. रात्री अभ्यास घ्यायचा. मार्केट मध्ये जायचा. त्यांना खाऊ घेऊन यायचा. रात्री झोपताना गोष्टी सांगायचा. पण आईसारखी गोष्ट त्याला सांगता नाही यायची. तरीदेखील कधीतरी आपली आई येऊन आपल्याला गोष्ट सांगेल या आशेवर दोन्ही मुलं शांत झोपी जायची. 

                  एक महिना होऊन गेला होता. सुरेखाच्या तब्येतीत फरक पडत नव्हता. पैसेही मोठ्या प्रमाणात खर्च झाले होते. आदित्य आणि दीपाला आईचा जवळपास विसर पडला होता. त्या रात्री कुणास ठाऊक, आदित्यला आईची आठवण झाली. " बाबा , आई कधी येणार गावावरून ?" अविनाशच्या त्या प्रश्नाने आदित्य चमकला. किती दिवसांनी त्याला सुरेखाची आठवण झाली होती. मग दीपाने " मला आई पाहिजे, मला आई पाहिजे " म्हणायला सुरुवात केली. अविनाशने दीपाला कसबसं शांत केलं. ती झोपली तसा तो आदित्य कडे आला. " बाळा काय झालं ? आईची आठवण झाली का.. "," बाबा , आईला बोलावं ना गावावरून. कधी येणार आई ?"," येणार रे लवकर. काम असते ना तिला …. म्हणून राहिली आहे ती .तुला chocolate आणणार आहे ", " chocolate…! आणि दिपाला पण ना… "," हो रे बाळा…. खूप chocolate's आणणार आहे ती. झोप हा आता… " म्हणत आदित्यला झोपायला नेलं. आदित्य , आई येणार म्हणून जरा खुशीतच झोपी गेला. अविनाश मात्र बेडवर तसाच बसून होता, त्या दोन मुलांचा विचार करत. 

                  पुढचा दिवस, अविनाश लवकर तयारी करून बाहेर पडला. " का रे अविनाश …. घाई कसली एवढी… " भार्गवीच्या आईने त्याला विचारलं. " काकू… आज ऑफिसला बोलावले आहे. काम आहे जरा." ," अरे आज सुट्टी आहे ना मग. " ,"जरा काम राहिलं आहे म्हणून बोलावलं आहे बॉसने. या दोघांना सांभाळाल का जरा आज … ? तुम्हाला त्रास दिला सुट्टीच्या दिवशी… sorry."," अरे त्यात काय … जा तू , यांना राहू दे आमच्याकडे. " अविनाशने , आदित्य आणि दिपाला त्यांच्याकडे सोपवलं. " चल बेटा, येतो हा मी लवकर " अविनाश ,दीपाच्या गालाचा पापा घेत म्हणाला. आणि धावतच इमारतीच्या गेट बाहेर गेला. " चला आज आपण बाहेर जाऊया का फिरायला.? " भार्गवीने , आदित्य आणि दिपा कडे पाहत प्रश्न केला, तसे दोघेही आनंदले. बऱ्याच दिवसांनी ते घर आणि शाळा व्यतिरिक्त दुसरीकडे कुठे गेले होते. पूर्ण दिवस त्यांनी भार्गवी सोबत फिरण्यात घालवला. संध्याकाळी फिरून फिरून दमलेले आदित्य आणि दिपा घरी आले. तरी अजून त्यांचा " अविनाश बाबा " आला नव्हता. दिपा तर खूप दमली होती. लगेच झोपी गेली. आदित्य मात्र बाहेर उभा होता. भार्गवी त्याच्या बाजूला जाऊन उभी राहिली. " काय रे... तुला झोप नाही आली अजून. " ," नाही गं ताई… बाबाची वाट बघतो आहे." ," येईल रे तो…. तू दमला असशील ना , चल… जरा आराम कर. ", " नको , बाबा येईल आता " , " ठीक आहे, मी पण थांबते इथे." दोघेही तसेच उभे राहिले अविची वाट पाहत.  

                       थोडयावेळाने आदित्य बोलला ,"ताई …. आज सुट्टीचा दिवस ना, मग बाबा कसा कामाला गेला ? " , " अरे त्याचं काम होतं ना म्हणून गेला तो आज . " आदित्य लहान वयातच खूप विचार करायला लागला होता. खरेतर , अविनाश ऑफिसमधले काम लगेच संपवून हॉस्पिटल मध्ये गेलेला. दुपारपासून तो तिकडेच होता.…. " ताई, बाबा कधी झोपत असेल गं. ? " , " का रे ? " , " माझी आई असताना तो आमच्या अगोदर झोपायचा, आता तर त्याला कधी पाहतच नाही झोपलेला… " भार्गवीला खूप वाईट वाटलं. तीही त्याला रात्री उशिरा पर्यंत असाच बाल्कनीत उभा असलेला पहायची. " झोपतो तो , तुम्ही झोपलात ना कि झोपतो तो. चल, तू पण झोप आता. "  भार्गवी म्हणाली. "मला ना , रात्री गोष्ट ऐकल्याशिवाय झोपच येत नाही. बाबा सांगतो कधी कधी, त्याला नाही सांगता येत नीट. …. आई खूप छान सांगते गोष्ट… माझ्या आवडीची ,आजीची गोष्ट. ती गावाला गेल्यापासून तिची खूप आठवण येते. कधी येणार माझी आई ? " ते ऐकून भार्गवीच्या डोळ्यात पाणी आलं. ते अश्रू आदित्यच्या हातावर पडले. त्याने वर पाहिलं तर भार्गवी रडत होती. " तुला कोणी ओरडलं का ताई , मग कशाला रडतेस .? " , " नाही रे . डोळ्यात कचरा गेला जरा म्हणून डोळ्यातून पाणी आलं. " भार्गवी डोळे पुसत म्हणाली. " मग माझ्या बाबाच्या डोळ्यात पण सारखा कचरा जात असेल. " , " का ? " , " त्याच्या डोळ्यातून खूप वेळा पाणी येताना बघितलं आहे मी ना … " ते ऐकून भार्गवी गप्प बसली. 

               अविनाश उशिरा आला. तोपर्यंत आदित्य जागाच होता. बाबा आलेला पाहून त्याला आनंदच झाला. अविनाश खूप थकलेला वाटत होता. झोपलेल्या दिपाला त्याने उचलून घेतलं , आदित्यचा हात पकडून तो घरी जाऊ लागला. भार्गवीला पाहिल्यावर उगाचच खोटं खोटं हसला. " काय झालं अवि ?" , " काही नाही गं , जरा दमायला झालं आहे. उद्या बोलूया. " म्हणत तो आदित्य आणि दिपाला घेऊन निघून गेला. सकाळी सकाळी अविनाश पुन्हा आदित्य आणि दिपाला घेऊन भार्गवीकडे आला. " काय रे आज लवकर … आणि यांना शाळेत नेयाचे आहे कि नाही आज. " भार्गवी म्हणाली. " नाही… नको… आज शाळेत नको त्यांना. मी जातो चल… " अविनाश जाता जाता म्हणाला. भार्गवी त्याच्या मागून धावत गेली. " अविनाश… थांब जरा." तसा अवि थांबला. " काय झालंय… काल पण tension मध्ये होतास. " अविनाश गप्प. " बोल ना , काय झालंय " , " डॉक्टरने दोनच दिवस दिले आहेत फक्त गं …सुरेखासाठी ", अविनाशच्या डोळ्यात पाणी जमा झालं होतं. भार्गवी तशीच उभी राहिली स्तब्ध.…. " कालपासून खूप तब्येत बिघडली आहे… " अविनाश सांगत होता. " चल मी निघतो, जरा काळजी घे दोघांची. कदाचित आज जमणार नाही यायला मला. " म्हणत अविनाश निघाला. जाता जाता मधेच थांबला, " तुझी मदत लागली तर येशील का हॉस्पिटलला जरा… मी call करतो… चल… bye " आणि अविनाश गेला निघून. 

                  भार्गवीच मन लागत नव्हतं आज, अविनाशने सकाळी सांगितल्यापासून. आदित्य आणि दीपा तिथेच होते. भार्गवी कधी त्या दोघांकडे बघायची कधी घड्याळाकडे पहायची. वेळच जात नव्हता आज. घड्याळाचा काटा जणू अडकला होता. सकाळची दुपार , दुपारची संध्याकाळी झाली. अविनाशचा call काही आला नाही. इकडे भार्गवीच कुटुंब त्याचं tension मध्ये होते. संध्याकाळी  ७ ची वेळ. दिवे लागणीचा काळ. भार्गवीच्या आईने देवासमोर दिवा लावला आणि भार्गवीचा mobile वाजला. …. " Hello… बोल अवि… येऊ का मी हॉस्पिटल मध्ये… काही मदत हवी आहे का तिकडे. " अविनाश शांत, थोडयावेळाने तो बोलला. " हो मदत हवी आहे जरा… मीही खूप थकलो आहे… " , "मग मी येते तिथे लगेच… " , " तू नको…. काका - काकूला पाठव , तू आदी आणि दिपा सोबत राहा." ," बरं … सुरेखा कशी आहे ? " काहीच उत्तर नाही अविचं. " भार्गवी…… तुझी वाहिनी गेली सोडून. " अवि शांत आवाजात म्हणाला. भार्गवीच्या तोंडातून शब्दच फुटत नव्हते. " मला तुमच्या शिवाय कोणीच नाही. म्हणून तिची शेवटची कार्य करण्यासाठी काका-काकूला पाठव इथे. " असं म्हणून अवीने call कट केला. एव्हाना काका काकू ला कळल होतं. तेही रडतच गेले हॉस्पिटलला. आदित्य आणि दीपाला कळेना , नक्की काय झालंय ते. भार्गवी ताई का रडते आहे ते.आदित्य दिपा सोबत होता ," अगं आपल्या डोळ्यात कचरा गेला कि आपण रडायला लागतो." आदित्यने दिपाला माहिती पुरवली. 

                
                 सगळी कार्य करून अविनाश , भार्गवीचे आई वडील रात्री उशिरा आले. पुन्हा आदित्य जागाच होता. अविनाशला पाहिलं तसा धावत जाऊन त्याने त्याला मिठी मारली. त्याला कुठे माहित होते कि शेवटची कार्य करून आलेल्या व्यक्तीला शिवायचं नसते. नाहीतरी त्यांचा बाबाचं होता त्यांच्यासाठी आता. भार्गवी तर बाहेरच आली नाही. नेहमीप्रमाणे अवि , आदित्य आणि दिपाला घेऊन गेला घरी आणि त्यांना झोपवलं. आंघोळ केली आणि त्याने झोपण्याचा प्रयन्त केला. पण आज त्याला झोप लागणार नव्हती. तो बाहेर येऊन उभा राहिला. थोडयावेळाने भार्गवी बाजूला येऊन उभी राहिली. तसेच दोघे उभे होते शांत. अविनाश वर आभाळात असलेल्या, अर्ध चंद्रला पाहत होता. भार्गवी म्हणाली. " आदित्य आणि दिपाला काय सांगणार आहेस आता…. निदान शेवटचं दर्शन तरी त्यांना दयायला पाहिजे होतंस." अविनाशने निर्विकार चेहऱ्याने तिच्याकडे पाहिलं. " एवढया लहान वयात त्यांना एवढा मोठा धक्का मला दयायचा नव्हता. त्यांच्यासाठी त्यांची आई गोष्टीतल्या आजीकडे गेली आहे, तिला गावालाच राहू दे. " , " त्यांना कधीतरी सांगायला हवं ना…. " , " त्यांना ते हळूहळू कळलं तर बरं होईल… काय ना, वेळ हे उत्तम औषध असते. अश्या गोष्टी हळूहळू कळल्या कि जास्त त्रास होत नाही मनाला. आणि अजून त्यांना खूप आयुष्य पाहायचं आहे. एवढे दिवस आईशिवाय राहिले. पुढेही राहतील. आणि त्यांचा " बाबा " आहे त्यांच्यासाठी. " ," आणि तू …. तू विसरू शकशील सुरेखाला…? तुझही आयुष्य आहे अजून पुढे. " त्यावर अविनाश शांत झाला जरा. " भार्गवी…आपलं आयुष्य म्हणजे एखादया लोकल ट्रेन सारखं असते… आपण जेव्हा या जगात येतो तेव्हा आपल्या सोबत आपले आई-वडील असतात. तसच ट्रेनमध्ये सुरुवातीला मोजकेच प्रवासी असतात. जसा जसा प्रवास पुढे वाढत राहतो,तसे ट्रेनमध्ये नवीन प्रवाशी येत राहतात. काही चांगले असतात, आपले मित्र बनतात, सखी बनतात, नातेवाईक बनतात. ते कितीही चांगले असले तरी त्यांना त्यांचं स्टेशन आलं कि उतरावच लागते. सुरेखाचा प्रवास इतकाच होता माझ्यासोबत. तिचं स्टेशन आलं, ती गेली उतरून. माझा प्रवास चालू आहे अजून…… निदान आदित्य आणि दीपासाठी तरी… " मग कोणी काही बोललं नाही. अविनाश पुढे म्हणाला, " चल, उदया लवकर जायचे आहे हॉस्पिटल मध्ये…. " तो बोलता बोलता थांबला, " विसरलोच मी…. ऑफिसमध्ये …. खूप दिवसांनी लवकर जाईन ऑफिसमध्ये… कोणी नाही निदान बॉस तरी खुश होईल ना मला लवकर बघून… " म्हणत अविनाश झोपायला गेला. 

------------------------------------------------to be continued----------------------------------------------------- 

रेशीमगाठी...... ? ( भाग २ )

              दोन दिवस झाले… पाऊस थांबायचं नावं घेत नव्हता.... वादळचं आलेलं ना, त्यामुळे पुढचे दोन दिवस कॉलेज बंदच होतं. संजयने कॉलेजमध्ये फोन करून conform केलं होतं… दोन दिवस घरात राहिल्याने त्याला आता कंटाळा आला होता. त्यातून, दिवसातून दोन-तीनदा call करणाऱ्या श्वेताने,त्याला साधा miss call ही केला नव्हता. त्याने तर तीन वेळा श्वेताला call केला होता. दोनदा तर call उचललाचं नाही आणि तिसऱ्यांदा " तुला थोडयावेळाने करते call" असं सांगून call केलाचं नाही. संजय त्याचं विचारात होता कधीचा," नक्की काहीतरी बिनसलं आहे श्वेताचं.. " ,संजय खिडकीपाशी उभा राहून विचार करत होता... तेव्हाच घरातला फोन वाजला,..... " hello... कोण बोलतंय... " संजयने विचारलं... " Hi.. संजय... पायल बोलतेय.... कसा आहेस ? " ," हा.. बोल पायल.. मी ठीक आहे... काही काम होतं का... ? "," नाही रे... सहज फोन केला मी.... " ," OK... " थोडावेळ काहीचं बोलणं नाही." मग पायल बोलली... " Hello ,संजय.... तू गेलेलास का कॉलेजला... " ,"नाही.... हा, पण मी call केलेला.... बंदचं आहे कॉलेज... "," तू जाणार आहेस का उद्या .. " ,"बघू.. पाऊस नसला तर जाईन… का गं... "," नाही मी पण आले असते ना मग , खूप दिवस भेटलो नाही ना आपण म्हणून.. "," OK , अजून conform नाही उद्याच.. तुला call करतो मी रात्री, उद्या जाणार असेन तर.. "," ok .. " ," अजून काही बोलायचं होतं का .. " संजयने विचारलं. " नाही , तसं काही विशेष नाही.. " ," मग.. "," जाऊ दे..... काही नाही... Bye... Good Night , Sweet Dream's... " पायल म्हणाली... " पायल... ! ... काय करतेस तू…. शुद्धीवर आहेस ना... " संजय आश्चर्याने ओरडला... " का...  काय झालं... " ," दुपारचे चार वाजले आहेत आणि  Good Night  काय करतेस.. ?"," Sorry ... Bye.. " म्हणत पायलने घाईतच फोन cut केला... " हिला काय झालंय.... अशी काय करते हि पायल.. " विचार करत करत त्याने mobile उचलला तर ६ miss call …. सगळे पायलचेच... संजय विचारात एवढा मग्न झालेला होता कि त्याचा mobile वाजत आहे हे देखील माहित नव्हतं. 

          घरात बसून कंटाळलेला तो... आणि आता पाऊसही थांबलेला, संध्याकाळचे ५ वाजले होते. रहदारी सुरु झाली होती रस्त्यावर.. त्याने श्वेताकडे जाण्याचा निर्णय घेतला... " आई... मी श्वेता कडे जाऊन येतो गं.. " संजयने mobile घेतला आणि घराच्या बाहेर पडला. पाऊस तब्बल दोन दिवसानंतर थांबलेला... काही ठिकाणी पाणी तुंबलेलं.. लोकं त्यातून वाट काढत काढत जात होती.. मध्येच एखादी गाडी पटकन निघून जाई आणि भुरकन पाणी उडवे.. मग लोकांची तारांबळ... स्वतःला वाचवण्यासाठी…. कोणी त्यात मौजमजा करायचं तर कोणी त्या गेलेल्या गाडीला शिव्या देत राहायचं.. मजेशीर अगदी.... एकाचं ठिकाणी दोन टोकांची माणसं... बाजूलाच असलेल्या मैदानात काही मुलं football खेळत होती... चिखलात... घाणेरड्या पाण्यात... त्यांना फक्त खेळायचं होतं... बस्स.... श्वेताचं घर तसं लांबच होतं जरा., पण आजूबाजूचे देखावे पाहत पाहत संजय श्वेताकडे कधी पोहोचला ते कळलंच नाही. 

            दारावरची बेल वाजवली. श्वेताच्या आईने दरवाजा उघडला. " काकू... श्वेता आहे... ? "," ये संजय… आत ये… " म्हणत श्वेताची आई त्याला घरात घेऊन आली... "बस... चहा घे जरा.. " ," नको काकू... श्वेताला बोलावता का जरा.. "," अरे... श्वेता नाही आहे... डॉक्टरकडे पाठवलं आहे तिला.. " ," काय झालं काकू…श्वेताला " ," गेले दोन दिवस ती सतत पावसात भिजत आहे, मग सर्दी नाही होणार, तापही आहे अंगात... कोण सांगणार तिला… जातंच नव्हती, तिचे पप्पा जबरदस्ती घेऊन गेलेत तिला डॉक्टरकडे.. ","श्वेता, कशी भिजू शकते पावसात... तिला तर आवडत नाही ना पाऊस.. "," अरे... काय झालंय तिला कळतंच नाही... गप्प गप्प असते, तिच्या रूम मधून बाहेरच पडत नाही.... कोणासोबत भांडण झालं का तर ते पण नाही.. हिच्याबरोबर भांडण करायची हिंमत फक्त तुझ्याकडे आहे.... तुझ्याबरोबर काही झालं का.. ","नाही... काही नाही..... मला माहित नाही काय झालं ते... ठीक आहे… काकू... मी नंतर call करतो तिला... " ," चालेल.. मी सांगते तिला कि तू आलेलास ते... " ," Bye काकू .. म्हणत संजय निघाला. श्वेता पावसात कशाला भिजते आहे... काहीच कळत नाही.. तेवढयात पावसाला सुरुवात झाली आणि संजयच्या लक्षात आलं कि तो छत्री घ्यायलाच विसरला. मग एका आडोशाला संजय उभा राहिला… थोडा वेळ गेला असेल… उदय तिथूनच गाडीतून चालला होता, संजयला बघितलं तसं त्याने गाडी थांबवली." संजय,…. ये लवकर.....बस गाडीत... " संजय धावतच गाडीत येऊन बसला.. " काय रे... एवढया पावसात इकडे काय करतो आहेस... आणि कॉलेजला गेलेलास का.. " उदयचा प्रश्न.. " अरे... कॉलेज बंदच आहे, मी केलेला फोन.. आणि श्वेताकडे आलेलो ना.. ती नाहीच आहे घरी म्हणून परत चाललो होतो तर पाऊस आला... " ,"ok ... ok... आता इकडे आला आहेस तर चल माझ्या घरी... "," नको रे, कशाला... "," चल रे.. काही काम तर नाही आहे.. नंतर सोडतो तुला मी घरी.. चल.. "," ok ... चल.. " संजय तयार झाला. 

              जवळच उदयचा Flat होता. तिकडेच गेले ते. " घरात कोणी नाही वाटते." संजयने आल्याआल्याच विचारलं." हो रे... मम्मी पप्पा, कालचं पिकनिकला गेलेत. मी आणि नेत्रा, दोघे आहोत घरी.. " नेत्राचं नाव ऐकुन संजय जरा घाबरला.हि पण आहे घरी.. बापरे... " तू कॉफी घेणार कि चहा.. ?"... " कॉफी चालेल मला."," ok , मी सांगतो कॉफी करायला.. आणि मीही जरा फ्रेश होऊन येतो, wait कर जरा.. " ," ok …. " संजय म्हणाला. " उदय.. " संजयने हाक मारली तसा उदय थांबला. " काय रे.. "," नेत्रा कुठे आहे... खूप दिवस बोलणं झालं नाही आमचं म्हणून विचारलं .. "," तिच्या बेडरूम मध्ये असेल.. जा.. तिला भेटून ये.. मी येतो कॉफी घेऊन तिथे... "  आणि उदय निघून गेला. संजयने भीत भीतच नेत्राच्या रूमचा दरवाजा ठोठावला. " कोण आहे.. ? " ," मी... संजय.. " आतून कोणताच response नाही.. " येऊ का आत मी.. ","दरवाजा उघडाच आहे.. " नेत्राचा आवाज. दरवाजा उघडून संजय आत आला. सगळ्या वस्तू कश्या व्यवस्थित आपल्या आपल्या जागी.. स्वच्छ रूम एकदम.. आणि एका कोपऱ्यात दोन bags भरलेल्या.... नेत्रा तिच्या बाल्कनीत उभी होती,पावसाला पाहत. संजयला पाहून तिला कोणताच आनंद झाला नव्हता. " कशी आहेस नेत्रा.. ?"," ठीक आहे...", पुढे काहीच प्रश्न नाही कि बोलणं नाही. नेत्रा पावसाकडे पाहत होती. " उद्या येणार आहेस का कॉलेजला." नेत्राने मान हलवून नकार दिला. पुन्हा शांतता... तेव्हा उदय कॉफी घेऊन आला. " हं… संजय कॉफी.... " ," Thanks " आणि नेत्राचा mobile वाजला तशी ती रूम बाहेर गेली. " काय झालं... नेत्रा गप्प का... उद्या कॉलेजला येणार का तर नाही बोलली... "," अरे... हो... तुला सांगायचं विसरलो मी..नेत्राने कॉलेज सोडलं.. " ,"काय ... ? " संजय दचकलाचं," अरे.... तिच्या मनात काय आलं कोणास ठाऊक .. पप्पांना बोलली , मला वेगळं काहीतरी शिकायचं आहे... म्हणून दुसरीकडे शिकायला जायचं आहे.... "," हा... मग... "," पप्पांच्या ओळखी खूप आहेत ना.. मग झालं admission लगेच... " , " पण कॉलेज बदलायचं ठरलं कधी... "," कालच.... दोन दिवस हि गप्प गप्प असायची.. म्हणून पप्पांनी विचारलं तेव्हा ती हेच म्हणाली कि कॉलेज बदलायचं आहे…. आता तिचा हट्ट पप्पा लगेच पुरवतात... " ," कुठे admission घेतलं तिने.. " ," दिल्लीला , तिकडेच रहाणार म्हणून या bag's भरून ठेवल्या आहेत, उद्या जाईल ती रात्री." संजयला तर धक्का बसला होता. नेत्रा बरोबर तर नीट बोलायला मिळालं नव्हतं… थोडावेळ संजय विचारात घडून गेला. 

              मग उदयनीचं त्याला विचारलं," श्वेता कशी आहे रे.. " संजय तसाचं विचारात…" संजय.. " उदयनी त्याला हलवलं. " श्वेता... श्वेता कशी आहे.. ?", " हं... हो.. बरी आहे... " संजय जागा झाला. " भेटलोच नाही दोन दिवस तिला.. असं वाटते किती महिने भेट झाली नाही तिची आणि माझी.. " उदय म्हणाला. " एक गोष्ट विचारू तुला.. " संजय कॉफी पीत पीत म्हणाला," विचार.. " ," तुला हे माहित आहे ना कि श्वेता तुला अजिबात पसंत करत नाही, सारखा insult करते तुझा... तरीही तू तिच्याच मागे का असतोस... I mean , कॉलेजमध्ये एवढया मुली आहेत तरी... राग मानू नकोस पण तुला विचारणारच होतो मी... " तशी उदयनी हलकीशी smile दिली. " प्रेम करतो रे तिच्यावर... " संजय उदयकडे पाहतच राहिला. " तिला जेव्हा पहिल्यांदा पाहिलं ना मी…. ११वी ला, तेव्हाचं मला ती आवडली होती. तिचा स्वभाव जरी बिनधास्त असली, मोठयाने बोलत असली तरी तिच्या मनात काही नसत तसं... हे माझ्यापेक्षा तुला जास्त माहित आहे... कोणालाही मदत करायला जाते.... सगळ्या गोष्टी आवडतात मला तिच्या... " ," खरंच प्रेम आहे तुझं.. " संजयने विचारलं. " हो.. मनापासून... म्हणून कितीही मला बोलत असली तरी ते सगळं मला चालते…. आता तिचं माझ्यावर प्रेम असू दे नाहीतर नसू दे... त्याचा काही प्रोबेल्म नाही... असंही नाही कि तिने माझ्यावरच प्रेम करावं…. प्रेम कसं निस्वार्थ असावं." संजयनी उदयच हे रूप कधीच पाहिलं नव्हतं. " गेले काही दिवस ती शांत असते… मी विचारलं तर मला काही सांगितलं नाही, म्हणून माझही मन लागत नाही. तुला काही बोलली का ती.. "," नाही.. " मग दोघेही शांत... " चल ... मी निघतो... घरी जायला उशीर होईल."," थांब... मी सोडतो तुला गाडीतून.. " ,"नको... thanks... मी जातो चालत, पाऊस सुद्धा थांबला आहे." संजय निघाला तसा उदयने पुन्हा थांबवलं." Hey संजय....श्वेताला काही सांगू नकोस मी जे काही बोललो ते... आणि प्लीज तिला काय झालं आहे ते बघ ना... गप्प गप्प बरी नाही दिसत रे ती... " , "ठीक आहे....  नाही सांगणार.... Bye." म्हणत संजय निघाला. दारात नेत्रा उभी, निर्विकार चेहरा... " Bye नेत्रा… and best of luck for your future.... " संजय जाता जाता नेत्राला म्हणाला.. " same to you…. संजय." नेत्रा म्हणाली आणि वर घरात निघून गेली. संजयला जरा वाईटच वाटलं. 

             संजय तसाच घरी आला, विचार करत करत..जेवलाही नाही बरोबर... मनात श्वेता, नेत्रा आणि उदयचे विचार.... त्याला करमतच नव्हतं. घरात सारख्या येरझाऱ्या घालत होता. न राहवून त्याने श्वेताला call केला. दोनदा तर उचललाच नाही आणि तिसऱ्यांदा cut केला..... " अशी काय करते हि श्वेता.. " संजय मनात बोलत होता. चौथ्यादा त्याने call केला, तेव्हा खूप वेळाने तिने तो उचलला… " Hello.... श्वेता ... Hello.. " पलीकडून काहीच response नाही. " श्वेता... मला माहित आहे कि तू ऐकते आहेस ते... फोन का उचलत नाहीस माझे... ","असचं "," काय असचं ? " ," काही नाही... काय काम होतं... " ," म्हणजे... मी तुला काम असलं तरच call करायचा का... ? सहज call करू शकत नाही... " श्वेता काही बोललीच नाही. " अगं... बोल ना काहीतरी... इतके दिवस झाले , बोलतच नाहीस…. माझ्याशी तरी बोल... काय झालं ते सांगशील का... "," काही नाही झालाय.. " ,"नाही.. आज तुला सांगायलाच लागेल मला , नाहीतर.... नाहीतर तुझ्या घरी येतो आता मी... "," प्लीज संजय… मला त्रास नको देऊस.. ","त्रास.... आणि मला काय मजा वाटते.. एवढी वर्ष आपण एकत्र आहोत... तेव्हा माझा कधी त्रास झाला नव्हता तुला.. ", " तेव्हाची गोष्ट वेगळी होती... ."," आणि आता काय बदललयं... " श्वेता पुन्हा गप्प झाली. " बोल... श्वेता... बोल.. "," तेव्हा आपली friendship होती... "," मग तोडलीस friendship .. " ," नाही.... आता.. " पुन्हा शांतता.... " काय आता श्वेता... " बाहेर पावसाने सुरवात केलेली... " आता...... आता तुझ्यावर प्रेम करू लागली आहे… damn it." श्वेता मोठयाने बोलली आणि फोन cut.... संजय तसाच फोन पकडून उभा... बाहेर पावसाने जोर धरला होता... आकाशात विजांचा तांडव सुरु झालेला, पुन्हा एका नव्या वादळाची चाहूल लागलेली... संजय अजूनही तसाच उभा… confused. काय झालंय,त्याला कळत नव्हतं. तसाच विचार करत तो बाल्कनीत उभा होता. आणि त्याचा फोन वाजला," हा पायल ... बोल.. "," हेलो संजय... उद्या जाणार आहेस का कॉलेजला... तू बोलला होतास ना call करेन म्हणून केलासचं नाही.... "," हं... हो… विसरलो मी जरा... उद्या जाईन बहुतेक कॉलेजला... " ," Wow.. मग मी पण येते…. उद्या भेटू… Bye " पायलने फोन ठेवून दिला. संजय बेडवर येऊन पडला.... पण झोप येईल तर शप्पत… डोक्यात तेच विचार…. श्वेता कशी प्रेम करू शकते माझ्यावर... आम्ही तर चांगले मित्र आहोत… तिचा विचार सुद्धा नाही आला कधी मनात... मग तिच्या मनात कस आलं प्रेमाचं… म्हणून ती पावसात भिजत होती का.. ? विचार करून त्याचं डोक दुखायला लागलं… तसाच तो झोपी गेला. 

             पुढचा दिवस, संजय कॉलेजला जाण्यासाठी निघाला... वर आकाशात काळ्या ढगांची गर्दी होतीच, सोबतीला वाराही होता…. श्वेताकडे जाऊया कि नको… विचार करत होता. न जाण्याचा निर्णय तो कॉलेजमध्ये आला. कॉलेजमध्ये फार कमी संख्या होती मुलांची. त्यातून एक-दोन शिक्षक आलेले फक्त... मग काय, त्यादिवशी सुद्धा कॉलेज बंद.. आलेले student's असेच परत घरी निघाले. संजय घरी जायला निघाला, तसं त्याचं लक्ष दुसऱ्या मजल्यावर गेलं. तिथे श्वेता उभी होती. संजयकडेच पाहत होती. संजयने तिला खालूनच थांबायला सांगितलं आणि तो वर आला. 

           त्यावेळेस तिथे कोणीही नव्हते, फक्त श्वेता आणि संजय… " श्वेता.... काय झालंय तुला.. " श्वेता तशीच बघत होती संजयकडे…. " बोल ना श्वेता... " ," प्रेम झालंय.. " ," मग एवढी वर्ष आपण एकत्र होतो तेव्हा कधी तुला वाटलं नाही.. "," प्रेम कधी सांगून होतं नसतं संजय.. आणि मीही खूप विचार केला. गेले काही दिवस तेच चाललंय डोक्यात माझ्या.. आपलं चांगलं जुळतं, एकमेकांना समजून घेतो आपण.. मग पुढेही आपण एकत्र राहू शकतो ना.." ," श्वेता ..... " संजय रागातच बोलला.. " काय बोलते आहेस तू … तुला तरी कळते आहे का.. ? .. एकमेकांना समजून घेणं हे प्रेम नसतं. " ," म्हणजे मी तुला आवडत नाही असा अर्थ होतो."," आवडणं आणि प्रेम असणं यात खूप फरक आहे श्वेता.. ","ठीक आहे मग... " श्वेता जाताजाता म्हणाली. .... " Friendship कि प्रेम हे तुला ठरवायचं आहे आता... Friendship तर राहिली नाही आता, प्रेम तरी टिकते का ते बघू... "म्हणत ती झपझप निघून गेली. एकदम सडेतोड वाक्य.... तुटली Friendship …. एवढया वर्षांची… प्रेमामुळे… विचार करत करत संजय खाली आला. आणि कॉलेज बाहेर पडला. कुठे जाऊ ते त्याला कळत नव्हतं.… इतक्यात पायल आली…. संजय तसा बाजूलाच उभा होता, त्यामुळे पायलनी त्याला पाहिलं नाही. तशीच ती कॉलेजमध्ये आली तर कॉलेज बंद... watchman काका होते तिथे... " क्या काका.. आजपण कॉलेज बंदच है क्या... ","हा बेटा... तुम्हारे टीचर नही आये है ना कोई इसलिये"," तो अच्छ्या है ना काका... तुम्हाला पण सुट्टी…. आम्हाला पण सुट्टी…. " ," घर जल्दी जाना बेटा... बारीश आनेवाली आहे... " ," अरे काका... पावसाला कोण घाबरता है... पाऊस मै तो मस्त भिजने का... " आणि दोघेही हसायला लागले.... तेव्हा तिला आठवलं अचानक…," अरे काका.... कोणी आलेलं का माझ्या ग्रुपचं... "," हा... वो संजय तो अभी अभी बाहर गया.. ", संजयचं नावं ऐकलं आणि " चलो काका ... Bye. " म्हणत पायल पळालीच. बाहेर येऊन बघते तर संजय असाचं उभा होता एकटाचं... पायलला बरं वाटलं त्याला एकट्याला पाहून... त्याच्याकडे निघाली आणि पावसाने सुरुवात केली. पायलने पटकन छत्री उघडली आणि धावत धावत जाऊन संजयलाही छत्रीत घेतलं. " ये संजय... भिजतोस काय असा.. " संजय त्याच्याच तंद्रीत. " संजय.... संजय " पायलनी त्याचा हात धरून हलवलं त्याला." हं.. हो… काय झालं." संजय जागा झाला. पायल बाजूला उभी आणि तिच्या छत्रीत आहोत हे त्याला नंतर कळलं. " तू कधी आलीस.. ?" ," मी मघाशीच आली, तुझंच लक्ष नाही… आणि श्वेता आलेली का.. " , " श्वेता... ? " संजय पुन्हा विचारात हरवून गेला. मस्त पाऊस पडत होता…. गार वारा, रस्त्याला कोणीच नाही आणि पायल सोबत संजय. मस्त romantic वातावरण. दोघेही हळूहळू चालत होते.... " काय मस्त पाऊस पडत आहे ना… खूप दिवसांनी भेटलो आपण… आणि तू छत्री पण विसरलास वाटते... ये आपण मस्त गरमा गरम कॉफी घेऊया का…. कांदाभजी पण खाऊया... " पायल आपली एकटीच बडबड करत होती. संजय त्याच्या विचारात गढून गेलेला.  

           पायल बोलत होती, संजय विचार करत होता…असचं चालू होतं कितीतरी वेळ. मधेच थांबली पायल… " अरे कुठे लक्ष आहे तुझं. मी एकटीच बोलते आहे.... जाऊया का कॉफी घेयाला.. " ," हं... हो.. नको... नको आज."," चल ना रे संजय... दोघेच तर आहोत.. " ," नको… आज मूड नाही आहे माझा.. " संजय जरा त्रासिक आवाजात म्हणाला. श्वेताच्या tension ने त्याच्या डोक्याचा भुगा केला होता. " ok , मग मी छानसं गाणं म्हणते… मग तुझा मूड चांगला होईल." म्हणत पायल " आला आला वारा... संगे पावसाच्या धारा.. " गाणं म्हणू लागली. " नको… पायल प्लीज.. "," ठीक आहे, दुसरं म्हणते... " म्हणत " सावन बरसे तरसे दिल.. " म्हणायला सुरुवात केली." ," प्लीज… शांत रहा पायल." संजय जरा रागातच म्हणाला. " हे नको… मग तिसरं म्हणते." म्हणत पायल " टीप टीप बरसा पानी.. " म्हणू लागली. आणि संजय मोठ्यानेच ओरडला... "प्लीज पायल.... What's your problem... गप्प रहा जरा.. " पायल दचकली... जोरात वाऱ्याचा झोत आला, तशी पायलची छत्री उडून गेली. दोघेही पावसात भिजू लागले. तेव्हाच वीज कडाडली आणि पायलने संजयला घट्ट मिठी मारली. एकदम फिल्मी सीन…. संजय लगेच भानावर आला आणि त्याने तीची मिठी सोडवली..... " sorry संजय.... भीती वाटली मला.. " पायल लाजत संजयला म्हणाली. संजय अगोदरच tension मध्ये, त्यात पायलची भर पडली. " काय झालंय तुम्हाला, सगळ्यांना... का असे वागत आहात , माझ्याशी… ती नेत्रा , मग श्वेता आणि आता तू.. " ," काही नाही रे .... हा पाऊस आहे ना… तो असाच असतो... त्यातून बघ कसा प्रेमाचा शिडकावा होत असतो…. वेडं करून टाकतो अगदी… असं म्हणतात खरं प्रेम मिळालं कि असा प्रेमाचा पाऊस पडतो." पायल खूषीतच सांगत होती. संजय रागातच होता, त्यात पायलचं असं बोलणं... त्याने तिचे हात पकडले आणि तिला जोरात हलवलं... " जागी हो पायल…. जागी हो… असं फक्त स्वप्नात असते. रियल लाईफ मध्ये फक्त तो पाऊसच असतो…सर्वांना भिजवणारा पाऊस… स्वप्नातून बाहेर ये… " ," पण स्वप्नात तर तूच घेऊन गेलास ना मला… मग बाहेर कशी येऊ.. ? "," काय म्हणायचं तुला.. ? " ," तू वर्णन केलेली तुझी " ती " म्हणजे मीच आहे ना... "," काय अर्थ आहे याचा.. ?"," एवढं पण कळत नाही, माझंही प्रेम आहे तुझ्यावर.. " पायल बोलली आणि जणू काही संजयच्या पायाखालची जमीनचं सरकली. त्याने हातानेच दूर लोटलं तिला. " काय झालं संजय... तुझंही माझ्यावर प्रेम आहे ना.. " एव्हाना पावसाचा जोर वाढला होता.... विजा चमकत होत्या…. आणि संजयच्या मनात घालमेल सुरु झालेली. श्वेता कि पायल... "हो ना संजय... " पायलने पुन्हा विचारलं… " नाही.... माझं तुझ्यावर प्रेम नाही.... " संजय शांतपणे म्हणाला आणि मस्त वीज चमकुन गेली, जणू काही ती पायल वरच हसली होती… " मस्करी करू नको हा... मला माहित आहे…. तुझं माझ्यावर प्रेम आहे ते.. " पायलच्या चेहऱ्याचा रंग बदलला. संजय गप्पच. " बोल ना… संजय.. " ,"एकदा सांगितलं ना.... नाही आहे…. .... नाही आहे…. .... नाही आहे…. " संजय रागातच होता.… ते ऐकून पायलला रडूच आलं.संजय भानावर आला... आपण काहीतरी रागात बोललो त्यामुळे पायल रडत आहे. हे त्याला कळून चुकलं. " sorry... sorry पायल.. मला असं.. " त्याचं बोलणं मधेच थांबवत पायल बोलली… " sorry कशाला.. मीच thank's म्हणते तुला... मला स्वप्नातून जागं केल्याबद्दल ." अशी म्हणाली आणि रडत रडतचं ती धावत निघून गेली... संजय तसाच उभा पावसात... 

           दुसऱ्या दिवशी, पाऊस थांबलेला त्यामुळे कॉलेज सुरु होतं. संजयचं tension कमी झालं नव्हतं, तरी तो आलेला कॉलेजला…. lecture पुन्हा सुरु झालेलं. student's बऱ्यापैकी होते वर्गात. संजयने नजर फिरवली वर्गात… उदय आलेला, नेत्रा तर कॉलेजचं सोडून गेलेली. श्वेता आलेली नाही आणि कालच्या घटनेमुळे पायल येण्याची शक्यता कमी होती. संजयला फार वाईट वाटत होतं, पायलबाबत. पण काय करणार…. डोक्यात एवढे विचार चालू होते कि त्याला काहीच कळत नव्हतं काय करावं ते. आलेलं वादळ निघून गेलं होतं. त्यामुळे पाऊसही जवळपास बंद झाला होता. कॉलेज, practical's, lecture नेहमी सारखे सुरु झाले होते.... Back to normal life... पण यांची Friendship जरा विखुरली होती..... उदय आणि श्वेता बोलायचे... पण संजयशी तेवढं बोलणं व्हायचं नाही. फक्त .... " Hi... Bye... कशी आहेस.. " एवढंच त्याचं संभाषण संपायचं. संजय अजूनही त्याच्या relation बाबत विचार करत होता.. आणि पायल... ती तर हिरमसून गेलेली अगदी... कोणाबरोबर बोलणं नाही, हसणं तर नाहीच. शेवटच्या बेंचवर येऊन बसायची. कॉलेज सुटलं कि तडक बाहेर पडायची, घरी जाण्यासाठी. संजयने एक-दोनदा बोलायचा प्रयन्त केला होता , परंतु ती आलीच नाही समोर त्याच्या. सगळ्यांच्याच तोंडच हसू नाहीसं झालं होतं, Friendship नाहीशी झाली होती. 

            त्यादिवशी, practical's संपल्या,नेहमीप्रमाणे पायल लगेचच निघून गेली… श्वेता आणि उदय , संजयची वाट पाहत थांबले… संजय बाहेर आला तसे तेही निघाले. " उदय... मला जरा note's काढायच्या आहेत. तुम्ही जा पुढे... " संजय उदयला म्हणाला," चल उदय... तो नाही येणार आपल्याबरोबर... " म्हणत श्वेता पुढे निघून गेली. उदयला देखील कळलं होतं कि हे दोघे बोलत नाहीत ते. त्याला तो काही न बोलता निघाला. संजयला त्यांच्याबरोबर जायचंचं नव्हतं. खोटंच बोलला तो. ते दोघे जसे गेट बाहेर गेले, तसा संजय निघाला. आणि मागून आवाज आला," संजय.. थांब जरा... " मागे सायली madam…. " Yes, ma'am... काही काम होतं का... ? " ," तुला वेळ असेल तर जरा बोलायचं होतं.. " संजय विचारात पडला,त्या काय बोलणार ते. " आहे का वेळ.. ","हो…ma'am..बोला.. ","इकडे नको... चल… माझ्या कॅबीनमध्ये." ," ठीक आहे.. चला.. " दोघेही टीचर रूम मध्ये आले."हा, बोला ma'am..आता.. "," खूप दिवसापासून विचारायचं होतं तुला... तुमच्या ग्रुपमध्ये भांडण झाली आहेत का.. " यावर संजय काही बोलला नाही. " काय झालं संजय.. मला उत्तर नाही दिलंस आणि सगळं खरं खरं सांगायचं मला... " ," काय सांगू ma'am..सगळी tension माझ्याचं डोक्यावर आहेत असं वाटते... " ," म्हणून तुझं आजकाल लक्ष नसते lecture आणि practical मध्ये… मला सांग, काही tension आहे का.... " संजयला कुठून सुरुवात करावी ते कळत नव्हतं. "हि सगळी चुकी माझी आहे ma'am..त्यादिवशी मी मनातलं सांगितलं नसतं तर हे सगळं confusion झालंच नसतं." ," काय confusion आहे .. ? " ," नेत्राने कॉलेज सोडलं.. का तर माझ्या मनात तिला जागा नाही... उदयचं श्वेतावर प्रेम आहे, श्वेताचं माझ्यावर प्रेम आहे आणि पायलला वाटते,…. माझं तिच्यावर प्रेम आहे…. श्वेता म्हणते... Friendship कि प्रेम... याची निवड तू कर.. तिकडे उदय तिच्यासाठी काहीही करायला तयार आहे.. पायलला तर स्वप्नातून बाहेरच पडायचं नसते. " ," मग.... तुझं काय मत आहे .? " ," श्वेतावर कसा प्रेम करू शकतो मी.. ती तर माझी Best Friend आहे… आणि उदयचं काय करू... त्याला सांगू तिच्या आयुष्यातून निघून जा... पायलचे तर मी स्वप्नाचं जगच मी नष्ट केलं आहे, जवळपास. पाहिलत ना तुम्ही कशी असते ती आता… वेडा होणार आहे मी." संजय डोकं पकडून बसला होता.…. खूप वेळानंतर सायली madam बोलल्या. " एक सांगू का संजय… प्रेम हे जबरदस्ती कोणावर केलं जात नाही रे.. … श्वेता आणि तू चांगले मित्र आहात. श्वेताचं असं वागणं मलाही खटकलं जरा. उदयला मी observe केलं आहे. खूप काळजी घेतो तिची तो.…. तुम्ही बोलायचं बंद झाल्यापासून तर जास्तच. प्रेम हे मनापासून केलं जातं…. माझ्याही मनात जोडीदाराची एक संकल्पना होती, परंतु माझं arranged marriage झालं आणि मनातल्या आशा-आकांशा राहून गेल्या.तुला बघितलं तेव्हा मला तू आवडला होतास. पण याचा अर्थ असा नाही कि तुही माझ्यावर प्रेम करावसं, बरोबर ना.. " संजय ऐकत होता," मी कधीकधी उगाचच तुझ्याबरोबर बोलण्याचा प्रयन्त करते , ते माझ्या मनाला चांगलं वाटते म्हणून... त्याच्यापुढे काही नाही मनात माझ्या… प्रेमाचा अर्थचं बदलून जातो अगदी. प्रेमात कोणताही स्वार्थ नसावा. खरी गोष्ट सांगू... तू जेव्हा तुझ्या मनातली " ती " चं वर्णन केलंस ना…. तेव्हा माझ्या डोळ्यासमोर एकच चेहरा होता… " पायल " चा.. " संजय ऐकतचं राहिला. " हा संजय... अगदी सगळं वर्णन तंतोतंत बरोबर नसलं तरी बहुतेक वर्णन हे पायलला शोभेल अस होतं. तिलाही तू पहिल्यापासून आवडायचास ना... श्वेता आणि नेत्रा... तुझ्या वर्णनात कुठेच बसत नाहीत. " बोलता बोलता madam उठल्या. " निर्णय तुझ्यावर आहे संजय… मला वाटते तू श्वेता बरोबर एकदा बोलायला हवंस... जीवनात काही जणांना त्यांच्या मनासारखं कधीच मिळत नाही, तुझ्यासमोर जे काही आहे … ते तू सोडू नकोस, असं माझं म्हणणं आहे… बाकी निर्णय तूच घेणार आहेस… Bye ." म्हणत सायली madam निघून गेल्या. संजयलाही थोडं हलकं वाटतं होतं. श्वेता सोबत बोलायला हवं हा निर्णय पक्का केला आणि संजय घरी परतला.

               संध्याकाळी, संजयने श्वेताला फोन केला.. " Hello, श्वेता... " ," हं… बोलतेय... " ," आहेस का घरी… जरा बोलायचे होते, तुझ्याशी.. " ," हो… आहे घरी... ये.. " म्हणत श्वेताने call cut केला. अगदी लगेच नाही परंतु एका तासाने संजय श्वेताच्या घरी गेला.. दारावरची बेल वाजवली तेव्हा तिच्या आईनेच दरवाजा  उघडला. " हा ये संजय... " ," काकू…. श्वेता घरात आहे कि गेली बाहेर.. ", " अरे आहे बघ.. तुझीच वाट बघते आहे, गच्चीवर आहे बहुदा.. " ,"Thanks काकू.. " म्हणत संजय गच्चीवर आला. संध्याकाळचे ५.३० - ६ वाजले होते. पावसाचे दिवस त्यामुळे हवेत थंडावा होता. जरा वारा सुटला होता आणि श्वेता त्यांच्या घरासमोर असलेल्या झाडाकडे टक लावून पाहत होती... " श्वेता.. "संजयने तिला हाक मारली. तिने संजयला पाहिलं, तोंडावर बोट ठेवून शांत राहायला सांगितलं आणि हाताने इशारा करून बोलावले. संजय गेला तिच्या जवळ... " काय…?" संजयने हळू आवाजात विचारले. श्वेताने झाडाकडे बोट दाखवलं. चिमणी तिच्या पिल्लांना खाऊ भरवत होती. छान देखावा होता. चिमणी जशी उडून गेली, तेव्हा श्वेताने संजयला विचारलं," काही बोलायचं होतं तुला.. " संजय अजून त्या घरट्याकडे पाहत होता… थोडयावेळाने संजय बोलला," ये... तुला आठवते आहे का गं, तुझी एक मैत्रीण होती तिसरीत... तोंड एवढंसं होतं…. चिमणी म्हणायचे सगळे तिला... " ," हो.. हो.. , आठवलं आणि एकदा तर मला तिचा राग आलेला तेव्हा तिचा डबाच तोडला होता.. "," का.. गं " ," असंच.. मी चिमणी म्हणते म्हणून मला कावळा बोलली होती… मग काय तोडला डबा.. " ,"आणि घरी येउन काकांचा मार खाल्ला होता." तसे दोघेही हसले. " अरे हो... कालच तुझी जुनी मैत्रीण उषा भेटली होती…. Art's ला आहे ती… भेटते कि नाही तुला.. " संजय म्हणाला ," नाही रे… नाही भेटत ती आता… विसरली मला... " ," तिची गंमत आठवते तुला… मी एकदा तू समजून तिच्याच पाठीत धपाटा मारला होता… " ," हो आणि मी तुझ्या पाठीत... " दोघेही हसले. " तो प्रकाश आठवतो का ? तुझ्या मागे मागे असायचा शाळेत... " ," त्याला कसं विसरीन, माझ्या हाताचा मार खाणारा पहिलाच मुलगा तो... आणि ती होती ना, संगीता…. मला सारखी सांगायची, संजयशी मैत्री करून दे… मी बोलली जा उडत.. " ," हो हो आठवलं.... तुझं एक सिक्रेट माहित आहे मला. ते सांगितलं नाही घरी तुझ्या…. पैसे चोरून एकदा तू सिगरेट ओढली होतीस, शाळेत असताना." , " हो… आणि तुला माझी शप्पत घातली होती… आठवलं." श्वेता म्हणाली. " तुमचा छान ग्रुप होता ना... शाळेत, किती जणी होतात …. सहा जणी .. " ," हो पण आता वेगवेगळ्या ठिकाणी आहेत. " ," तुला शाळेतली आठवीतली पिकनिक आठवते आहे... तुमच्या सहा जणींचे बुट लपवले होते कोणीतरी.. "," ते कसं विसरणार.... किती रडलो होतो आम्ही.. पण लगेच आणून दिले होते कोणीतरी दुसऱ्या दिवशी. " ,"आणि सेंड ऑफ चा दिवस आहे का लक्षात.. " ," आहे मग... " ," तुझी best friend दीपा, अगदी मिठी मारून रडत होती तुला.. " ,"हो रे …. खरच छान दिवस होते ते... " थोडावेळ तसाच गेला. " ये तुला ११वीतली गोष्ट आठवते आहे का… तुझी नवीनच friendship झालेली, त्या मोहित बरोबर आणि त्याने तुला propose केल होतं... "," बघ ना... चार दिवस झालेले …. friendship करून आणि लगेच propose…. Friend होता म्हणून मारलं नाही त्याला तेव्हा... " ," मला माहित आहे... तू त्याला नंतर थोबाडीत मारली होतीस ते... " ," जाऊ दे रे…. तो नंतर कुठे आला समोर… " श्वेता म्हणाली."तुझी अजून एक मैत्रीण होती ना , १२ वीला. काय नावं होतं तिचा… " ,"हा... हो… नम्रता… तिचं काय " ," तिचं बाहेर लफडं होतं ते माहित होतं मला.. "," हो... मग मला का नाही सांगितलं कधी तू ? " ," अगं, तिने शप्पत घातली ना तुझी.. म्हणून सांगितलं नाही... त्याच्याच कॉलेजला तिने आता , १३वीला admission घेतलं आहे."," असा होय.. लबाडा... मला कळू दिलंस नाही कधी.. " म्हणत तिने संजयच्या डोक्यावर टपली मारली. खूप दिवसांनी ते गप्पा मारत होते..... मनापासून हसत होते. " काय रे.. बऱ्याच दिवसांनी शाळेतल्या आठवणी काढल्यास... " श्वेता म्हणाली. " हो... असंच वाटलं म्हणून... " संजय म्हणाला.. मग थोडावेळ गेला…. दोघेही शांत... श्वेता बऱ्याच दिवसांनी tension free वाटत होती. " एक विचारू का श्वेता…?" संजय तिच्या चेहऱ्याकडे पाहत म्हणाला." विचार ना… " , " मी मघापासून तुझ्या सगळ्या जुन्या आठवणी काढल्या…. तुझ्या शाळेतल्या Best Friends ची नावं सांगितली.…. माझ्या एका तरी मित्राचं नावं तुला आठवते का आता... ? " श्वेता विचार करू लागली. " नाही रे.. "," निदान... ११ वी, १२ वी मधले मित्र, एखादी आठवण.. " श्वेता मेंदूवर जोर देऊन आठवत होती... " नाहीच आठवत असं काही.. ". 

               " ह्या वरून काही कळलं का तुला.. ?", संजय म्हणाला. " काय ते ? " श्वेताच्या चेहऱ्यावर प्रश्नचिन्ह होतं. " पहिल्यापासून तू स्वतःच्याचं जगात हरवलेली असायचीस…. माझं जीवन, माझे friends, माझ्या आठवणी… बस्स. दुसरीकडे कधी लक्षचं नाही दिलंस तू... स्वतःला नेहमी तू मोठ्ठ समजत आलीस… आपल्या वागण्याने, बोलण्याने… समोरच्यावर काय परिणाम होतो, त्याचा कधी विचार केलास का... ? " श्वेताने मानेनेच नकार दिला. " तरी प्रत्येक वेळेस मी तुझ्या सोबत राहिलो… एक सच्चा मित्र म्हणून.… सुरुवातीला मलाही तशीच treatment मिळाली तुझ्याकडून… पण नंतर मी तुझा मित्र झालो. Best Friend तर कधीच नव्हतो ना तुझा,…. शाळेतले Best Friend, कॉलेजमधले Best Friend होते तुझे… त्यात मी कधीचं नव्हतो… प्रत्येक वेळेस तुझ्या पाठीशी उभा राहिलो, सावली सारखा… तुझ्या प्रमाणे मी माझ्या आवडी-निवडी बदलल्या… " संजय श्वेताकडे पाहत म्हणाला… आभाळात जरा ढगांची पुन्हा गर्दी होऊ लागली होती… " ये श्वेता …. तुला आठवतेय का… शाळेत असताना एकदा मी पावसात भिजत होतो, तेव्हा तू मला बोलली होतीस कि तुला आवडत नाही पाऊस... आठवलं... तेव्हा पासून मीही भिजत नाही पावसात... कारण माझ्या Best Friend ला म्हणजे तुला पाऊस आवडत नाही... एवढं करूनही, तू बोलतेस Friendship नाही राहिली आता... " संजय जरासं उगाचच हसत म्हणाला.… वारा पुन्हा सुरु झाला होता. संजय दुसरीकडेच कुठेतरी पाहत होता, श्वेता मान खाली करून उभी होती.." ती... ती पायल…. बोलते, तुझ्यावर प्रेम आहे…. नाही... नाहीच बोललो तिला, मनात नसताना… मलाही ती आवडते, तरीसुद्धा नाही बोललो मी तिला... का... का तर माझी Best Friend माझ्या प्रेमात पडलीय… रडवलंचं त्यादिवशी मी पायलला... कोणाची चुकी होती यात... त्या पायलचीचं चूक होती... विचारून प्रेम करायचं ना तिने... मग रडणं, फुगणं आलचं नसतं तिच्या वाटयाला.. " पुन्हा पावसाचं वातावरण निर्माण झालं होतं.... " श्वेता... तू तुझ्याचं जगात आहेस अजून,…. एवढंच काय... तुझा वाढदिवस दरवर्षी मोठया धडाक्यात साजरा करतो मी… माझ्या वाढदिवस तर तुझ्या लक्षातच नाही ना… शाळेपासून एकदाही तुला विचारावंसं वाटलं नाही कि तुझा Birthday कधी असतो ते.. " श्वेताकडे शब्दचं नव्हते. " जाऊ दे… तू अजूनही " मी , माझं आणि मला " या त्रिकोणी जगात वावरतेस…. त्यातून बाहेर पड. आपली Friendship टिकवणं तुझ्या हातात आहे आता... मीच होतो तुझ्यासाठी प्रत्येक वेळेस.... पण तू माझ्यासाठी कधीच नव्हतीस गं... Friendship कि प्रेम , आता तुझ्या हातात आहे. ज्याची निवड करशील ते मला मान्य आहे. चल , निघतो मी… Bye… " आणि संजय निघाला, पुन्हा पाऊस... श्वेता पुन्हा भिजत होती पावसात...

                   पुढचा दिवस , …. श्वेता नेहमीप्रमाणे कॉलेजला आलेली… संजय मात्र आलेला नाही. उदय आलेला. lecture सुरु होती नेहमी सारखी…. श्वेताने हळूच शेवटच्या बेंचवर नजर टाकली, पायल होती बसलेली तिथे…. एकटीच. चेहरा कोमेजलेल्या फुलासारखा… श्वेताला जरा वाईटच वाटलं. पुढच्या दिवशी, संजय आलाच नाही कॉलेजला… श्वेताने माहिती काढली तर कळलं, त्याचं काही काम होतं म्हणून तो आला नाही २ दिवस कॉलेजला. त्यादिवशी एक lecture ऑफ होता. सगळे मग निघाले वर्गाबाहेर. श्वेता उदयसोबत बाहेर निघाली, तर तिचं लक्ष पायलकडे गेलं... " उदय... तू हो पुढे... मी येते नंतर.. " ," ok.. " म्हणत उदय निघून गेला. ती पायल जवळ आली.. " Hi पायल.. ","Hi… " पायल उसनं हसू चेहऱ्यावर आणत म्हणाली. " बोलू का तुझ्याशी जरा.. ", पायल "हो" म्हणाली आणि दोघी गप्पा मारू लागल्या, बऱ्याच दिवसांनी. 

                 संजय तीन दिवसांनी कॉलेजला आलेला. तिन्ही दिवस त्याने पायलला call करण्याचा प्रयन्त केलेला, पण तिने तो उचललाच नाही. lecture सुरु झाले आणि संपले… Practicals ला जाणार तर काही कारणात्सव रद्द केलेल्या होत्या…. सगळेच घरी निघाले. पायल नेहमीप्रमाणे आधीच निघून गेली,संजयने तिला अडवण्या अगोदर... संजय नाराज झाला जरा.... तसाच तो कॉलेजच्या बाहेर आला. आभाळ तर सकाळपासून काळवंडलेले होते, कधीचा भरून राहिलेला पाऊस.…. वर पाहत पाहत चाललेला संजय… आणि समोर बघतो तर श्वेता उभी… " Hi संजय.. " , " Hi श्वेता.. " ," थांबशील जरा... " संजय नाईलाजास्तव थांबला. " काही नाही रे... विचार केला खूप... प्रेम नाहीच जमत आपल्याला, त्यापेक्षा Friendship बरी... आणि मी काही त्याग वगैरे करत नाही हा.... तू सुद्धा उगाच मोठेपणा करू नकोस… समजलं ना.. पायल सोबत बोलणं झालं माझं... कशाला रडवलंसं रे तिला.. मनात होतं ना... तर म्हणे, माझी Best Friend माझ्या प्रेमात आहे... , साल्या filmy dialogue… हा.. " म्हणत तिने संजयच्या पोटात गुच्चा मारला. संजय बघतच राहिला तिच्याकडे. श्वेता पहिल्यासारखी वागत होती.. " त्या दिवशी एवढं lecture ऐकलं ना तुझं... कान जरा मोकळे झाले… आणि डोकंही... पायलचं prefect आहे तुला... मी तर उगाच म्हणत होते रे... माझी अक्कल जरा कमी पडली, ठीक आहे ना, लवकर शहाणंपण आलं ते... असो... Friendship च बरी बाब्बा... " संजय हसायला लागला. " जा... ती पायल आहे बघ तिकडे... तिला थांबवलं मघाशी मी... ती बघ समोर बसली आहे.. " संजयने पाहिलं तर समोरच एका बेंच वर पायल पाठमोरी बसली होती. " Thank You … श्वेता... " संजयने तिला मिठी मारली.. "जा लवकर.... आणि वेळ मिळाला तर तुझा बर्थडे कधी असतो ते सांग.... यावर्षी मोठ्ठी पार्टी करूया... " संजय हसला आणि धावतच पायलकडे पोहोचला. एव्हाना पाऊस चांगलाच धरलेला होता... कोणत्याही क्षणी सुरुवात करणार असं वातावरण होतं.

               संजय पायल समोर येऊन उभा राहिला... पायलने संजयकडे पाहिलं, तिच्या डोळ्यात अश्रू जमा झालेले. पावसाने सुरुवात केली... " या पावसाचं एक बरं असते ना… पायल.. कोणी रडत असलं तरी ते दिसतं नाही पावसात.. " दोघे तसेच होते भिजत पावसात... पायल काहीच बोलली नाही. संजयने आपला हात पुढे केला… " चल.. " पायलचा no response... " चल पायल... " ," कुठे.. ? " ," तुला पुन्हा स्वप्नात घेऊन जायला आलो आहे... "," म्हणजे.. ? " पायल उभी राहिली… " वेडीचं आहेस तू... " त्याने टपली मारली... " माझ्या मनातली " ती " म्हणजे तूच आहेस... माझंही तुझावर प्रेम आहे… येडपट.. " पायल हसायला लागली. वीज चमकली तशी पायलने संजयला घट्ट मिठी मारली.. "काय गं... आजपण भीती वाटते का वीजेची... " संजय हसत म्हणाला... " आता कशाला घाबरू... तू आहेस ना सोबत आता.. " आणि ते तसेच भिजत राहिले पावसात…. खरं प्रेम मिळालेलं दोघानाही... खऱ्या अर्थाने आज पावसाला सुरुवात झालेली. 

             श्वेता त्यांना दुरूनच पाहत होती.... तिच्याही डोळ्यात आनंदाश्रू आले,… तीसुद्धा तशीच भिजत होती पावसात. अचानक, कोणीतरी तिच्या डोक्यावर छत्री धरली… बघते तर उदय होता… " काय गं... तुला तर आवडत नाही ना पाऊस... मग पावसात कशी भिजत आहेस... ? " उदयला पाहून ती हसली… " तू भिजलास का कधी पावसात... ? " ," नाही गं... तुला आवडत नाही म्हणून मी सुद्धा... " उदय बोलता बोलता थांबला. श्वेताने हाताने छत्री बाजूला केली… " मग आज भिजून बघ, कसं वाटते ते पावसात... " उदय भिजू लागला पावसात... डोळे मिटून भिजण्याचा आनंद घेत होता तो... श्वेताने एक नजर टाकली , पायल आणि संजय कडे. ते दोघे अजूनही तसेच भिजत होते, एकत्र... जराशी हसली श्वेता... उदयकडे पाहिलं तिने… त्याचा हात पकडला आणि " चल.. " म्हणाली. उदय हसला... दोघेही एकमेकांचा हात पकडून चालत होते, भर पावसात.... प्रेमाच्या पावसात................

---------------------------------------------The End-------------------------------------------------